پس از ممنوعیت و «حرام» خواندن نوروز توسط طالبان، مردم افغانستان برای پنجمین سال متوالی این آئین باستانی را به صورت خصوصی در خانههای خود جشن گرفتند.
منابع از کابل و بلخ به اکسوس میگویند که امسال نیز طالبان به مردم اجازه ندادند که مراسم «جهندهبالا» را انجام دهند.
پیش از این باشندگان کابل و بلخ رسم داشتند که نوروز را با برافراشتن یک علم بزرگ در صحن زیارت سخی کابل و صحن زیارت سخی یا روضه شریف بلخ جشن بگیرند.
به این مراسم «جهندهبالا» میگویند و هردو زیارت موسوم به زیارتگاه علی، خلیفه چهارم اسلام و امام اول شیعیان است.
اما طالبان امسال نیز همانند چهار سال گذشته، با اعزام نیروهای مسلح به این دو زیارتگاه که برای همه مسلمانان افغانستان اعم از اهل سنت و شیعیان مهم است، اجازه ندادند مراسم جهندهبالا را برگزار کنند.
گروه طالبان در ۲۹ حوت ۱۴۰۰ خورشیدی اعلام کرد که نوروز با شریعت اسلام سازگار نیست و حرام است، بنابراین کسی حق ندارد این آئین سنتی را جشن بگیرد.
از آن پس، همه ساله در روز نوروز گروه طالبان جنگجویان خود را به هردو زیارت سخی در کابل و بلخ که مراکز اصلی برگزاری تجمعات مردم و مراسم سنتی جهندهبالا هستند، مانع برگزاری جشن نوروز میشود.
یک منبع از کابل که در نزدیکی زیارت سخی زندگی میکند، در تماس با اکسوس گفت امسال طالبان قیودات شدیدی وضع کردند و نه تنها مانع برگزاری مراسم جهندهبالا شدند، بلکه از ورود زنان به این زیارتگاه نیز ممانعت کردند.
همچنین یک منبع دیگر از بلخ به اکسوس تایید کرد که شرایط مشابه در مزار شریف نیز حاکم است.
منبع اکسوس گفت طالبان جنگجویان مسلح و رنجرهای نظامی را به روضه شریف فرستاده بودند و پیشاپیش به مسوولان زیارت گفته بودند که مراسم جهندهبالا را برگزار نکنند. به گفتهی منبع، طالبان بر ورود زنان نیز ممنوعیت وضع کردهاند.
طالبان نه تنها مانع برگزاری جشنهای بزرگ مردمی و انجام رسمهای نمادین نوروز میشوند، بلکه رفتن خانوادهها به اماکن تفریحی و پارکها را نیز منع کردهاند.
بنابراین، شهروندان افغانستان مجبور شدهاند امسال برای پنجمین سال پیهم، نوروز، این جشن باستانی و آئین کهن آبایی شان را که فصل زایش طبیعت و فرارسیدن بهار هم هست، به صورت خصوصی در خانههای خود جشن بگیرند.
گستراندن سفرهی هفت سین و هفت میوه، پختن سمنک و دیدوبازدید، از دیگر سنتهای نوروز است که مردم به آنها بسنده میکنند و به خاطر محدودیتهای طالبان مجبور شدهاند از برگزاری مراسمهای عمومی مثل جهندهبالا و تفریح خانوادگی و دستهجمعی در اماکن تفریحی دست بکشند.
