آزادی دنیس کویل، شهروند امریکایی، از بند گروه طالبان با واکنشهای گستردهای در میان شماری از سیاستمداران و شهروندان افغانستان همراه شد.
این واکنشها روز چهارشنبه، ۵ حمل / ۲۵ مارچ، پس از اعلام آزادی این شهروند امریکایی مطرح شده است.
برخی شهروندان افغانستان معتقدند این اقدام در پی هشدارهای دونالد ترامپ، رییس جمهور امریکا، انجام شده و نشاندهنده تفاوت در نحوه برخورد طالبان با شهروندان خارجی و افغانستانی است.
به گفته آنان، در حالی که یک شهروند خارجی آزاد میشود، گزارشهایی از ادامه بازداشتهای خودسرانه و برخوردهای سختگیرانه با شهروندان افغانستان وجود دارد و این امر نگرانیها درباره وضعیت حقوق بشر را افزایش داده است.
عطامحمد نور، والی پیشین بلخ، گفته است که شمار زیادی از شهروندان افغانستان به دلایل مختلف در بازداشت بهسر میبرند و نحوه برخورد با زندانیان جای نگرانی دارد.
او افزوده که گروه طالبان «هزاران انسان بیگناه» را به دلایل زبانی و قومی زندانی کرده و مورد بدرفتاری قرار دادهاند و این گروه طالبان از ترس دونالد ترامپ، شهروند امریکایی را آزاد کرده است.
از سوی دیگر سباستین گورکا، معاون دستیار رییسجمهور و مدیر ارشد مبارزه با تروریزم در شورای امنیت ملی امریکا، گفته است تلاشها برای بازگرداندن دیگر شهروندان امریکایی، از جمله محمود حبیبی و پل اووربی، ادامه دارد و ایالات متحده تا آزادی همه شهروندان خود متوقف نخواهد شد.
وی همچنین افزوده که وزیر خارجه امریکا طالبان را بهعنوان «حامی بازداشت غیرقانونی» معرفی کرده و این اقدام بخشی از روندی بوده که به آزادی کویل انجامیده است.
گزارش نیویورک تایمز وضعیت محمودشاه حبیبی، شهروند افغانستانی–امریکایی، را نامعلوم توصیف کرده است. او تابستان ۲۰۲۲ توسط افرادی که خود را وابسته به استخبارات طالبان معرفی کردند، در کابل بازداشت شد و به مکان نامعلومی منتقل گردید.
گروه طالبان اعلام کردهاند که این فرد در اختیار آنها نیست و از سرنوشت او اطلاعی ندارند، اما برخی منابع گفتهاند که او دستکم در زمان بازداشت توسط استخبارات طالبان نگهداری شده است. برادر حبیبی نیز گفته که معتقد است او زنده است، اما تأیید رسمی وجود ندارد.
نهادهای حقوق بشری اعلام کردهاند که گروه طالبان در پنج سال گذشته شماری از افراد را به اتهام مخالفت با نظام، شرکت در اعتراضهای خیابانی و حمایت از گروههای مخالف بازداشت کردهاند.
در میان زندانیان، شماری از خبرنگاران نیز شامل میشوند. بر اساس گزارشها، این زندانیان به وکیل دسترسی ندارند و روند محاکمه آنان توسط برخی نهادهای حقوق بشری غیرعادلانه توصیف شده است.
مرکز خبرنگاران افغانستان اعلام کرده است که مهدی انصاری، خبرنگار آژانس خبری افغان، در زمان بازداشت توسط استخبارات طالبان اعتراف اجباری داده بود. وی پس از سپری کردن مدت حبس، هفته گذشته، ۲۸ حوت، آزاد شد.
گروه طالبان تا کنون جزئیات بیشتری درباره دلایل این رهایی و شرایط آن ارائه نکردهاند. پیش از این نیز گزارشهایی درباره وضعیت زندانها و نحوه برخورد با زندانیان منتشر شده بود، اما این گزارشها بهصورت مستقل قابل تأیید نیست.
رهایی این شهروند امریکایی در حالی صورت میگیرد که موضوع حقوق زندانیان و شیوه برخورد با آنان همچنان یکی از محورهای اصلی بحث در افغانستان باقی مانده است.
