خارک، جزیرهی کوچک در خلیج فارس شریان اصلی صنعت نفت ایران است که دونالد ترامپ، رییس جمهور امریکا برای فشار بر تهران به صورت مکرر تهدید به تصرف و نابودی کامل آن میکند. اما کارشناسان میگویند هرگونه اقدام بزرگ علیه این جزیره به مثابه سیلی محکمی است که امریکا به صورت خود بزند.
ضمن اینکه اشغال خاک یک کشور مستقل از لحاظ حقوقی و قوانین بینالمللی توجیهپذیر نیست، خطرات عملیات تصرف نظامی، مشکلات حفظ این جزیره و هزینه نابودکردن آن همچنان بالا است. بازهم ترامپ مکررا بر این موضوع اشاره میکند.
رییس جمهور امریکا روز دوشنبه، ۳۰ مارچ تهدید کرد که اگر روند دیپلماسی جاری با ایران به موفقیت نرسد، خارک را «کاملا نابود» خواهد کرد. او یک روز قبل از آن، مدعی شد که قصد تصرف این جزیره را دارد.
این جزیره در شمال خلیج فارس، حدود ۳۰ کیلومتر از سواحل ایران و بیش از ۵۰۰ کیلومتر از تنگه هرمز فاصله دارد.
خارک هیچ چاه نفتی ندارد ولی حدود ۹۰ درصد از صادرات نفت خام ایران از این جزیره عبور میکند و آن را به شاهرگ اقتصادی دولت و یک نقطه فشار بالقوه حیاتی برای تهران تبدیل میکند.
این بزرگترین ترمینال نفتی ایران، خطوط لوله نفت، مخازن ذخیرهسازی و زیرساختهای مرتبط را در خود جای داده است.
همچنین خارک دارای تأسیسات نظامی است که برخی از آنها در هفته دوم مارچ مورد حمله امریکا و اسرائیل قرار گرفتهاند. طبق گزارش سیانان، ایران در هفتههای اخیر نیروها و سیستمهای دفاعی بیشتری در این جزیره مستقر نموده و برخی مناطق را ماینگذاری کرده است.
تشکیلات فکری ایالات متحده(سوفان) گفته است حمله هوایی، عملیات آبی-خاکی و یا ترکیبی از این دو به عنوان گزینههای عملیات امریکا برای تصرف خارک است.
جنرال جوزف ووتل، فرمانده سابق سنتکام به وبسایت «وار زون» گفته است عملیات تصرف خارک توسط یک گردان تفنگداران دریایی متشکل از ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ نفر انجام خواهد شد.
اما فیلیپس اوبراین از دانشگاه سنت اندروز در اسکاتلند میگوید ممکن است امریکا بتواند با چنین نیرویی جزیره خارک را تصرف کند، اما مسالهی اصلی حفظ آن است.
به گفتهی او، ارتش امریکا برای حفظ این جزیره در محدوده برد موشکها و پهپادهای ایران قرار میگیرد و با مشکل مواجه خواهد شد. زیرا شهر موشکی بوشهر فقط ۶۰ کیلومتر از این جزیره فاصله دارد.
خبرگزاری فرانسه با نشر گزارشی به نقل از کارشناسان اقتصادی و نظامی نوشت که اهداف جنگی ترامپ همچنان «مبهم» است.
طبق گزارش، «مشخص نیست که آیا او در درجه اول میخواهد ایران را مجبور به بازگشایی خطوط کشتیرانی در تنگه هرمز کند یا تغییر رژیم در تهران رقم بزند و یا ایرانیها را مجبور به امتیازدهی در مورد برنامههای هستهای یا موشکهای بالستیک کند.»
مرکز سوفان میگوید با توجه به وابستگی ایران به درآمد نفت، در کوتاهمدت، تصرف خارک میتواند به واشنگتن اهرم فشاری برای مجبور کردن ایران به مذاکره بدهد.
با این حال، ممکن است تأثیر زیادی در بازگشایی خلیج فارس به روی کشتیرانی نداشته باشد، زیرا ایران مجموعهای از جزایر دیگر در تنگه هرمز را کنترل میکند. و «اگر ایرانیها تصمیم نگیرند که به خواستههای ترامپ تن دهند، ایالات متحده چه میکند؟»
فیلیپس اوبراین با طرح این پرسش میگوید: «آیا ایالات متحده، از روی لج، تمام تأسیسات اقتصادی خارک را با خاک یکسان میکند؟»
به گفتهی او، «این کار میتواند به مثابه سیلی باشد که امریکا به صورت خود میزند. این یعنی قیمت نفت حتا بیشتر افزایش مییابد و برای مدت طولانیتری بالا میماند.»
اوبراین میافزاید: «تصرف و نابودی کامل خارک همچنین به این معنی است که ایران انگیزه پیدا میکند تا ترافیک تنگهها را برای مدت طولانیتری متوقف کند. اگر آنها نمیتوانند نفت خود را صادر کنند، چرا اجازه دهند نفت دیگران صادر شود؟»
