مارک زاکربرگ، مالک شرکت متا روز سهشنبه، ۱۸ جدی اعلام کرد که راستیآزمایی مستقل را از روی محتوای شبکههای فیسبوک، انستاگرام و تریدز برمیدارد.
در عوض، او گزینهای به بخش کامنت هر پست اضافه خواهد کرد تا مخاطبان حقیقت موضوعهای حساس را آنجا بنویسند و از اشاعهی یک محتوای نادرست جلوگیری کنند.
این اقدام او دو واکنش متفاوت در پی داشته است.
برخی مانند دونالد ترامپ، رییس جمهور منتخب امریکا مارک زاکربرگ را «تحسین» و اقدامش را گامی به سوی رفع سانسور تلقی کردهاند.
اما برخی این تصمیم شرکت متا را «گشودن درهای جعل و نفرتپراکنی» نامیدهاند.
حقیقت چیست؟
شبکههای اجتماعی از جمله فیسبوک و ایکس(توییتر سابق) یک بخش راستیآزمایی داشتند.
شبکهها و کارمندان مستقل پستهای حساس و یا گزارششده از سوی مخاطبان را بررسی میکردند و اگر از نظر بازرسان خلاف پالیسی این شبکهها بود، حذف میکردند.
وقتی ایلان ماسک، توییتر را خرید و نام آن را به ایکس تبدیل کرد، سیاست آن را نیز تغییر داد و این شبکه را فضایی برای همگان تبدیل کرد.
حالا در ایکس اعضای گروههای «تروریستی» چون طالبان، القاعده و داعش همانقدر حق و آزادی دارند که یک سناتور امریکایی یا یک فعال حقوق بشر اروپایی و یا یک کاربر عادی از افریقا و آسیا.
همین باز بودن درهای ایکس باعث شد که طالبان از آن به عنوان «سنگری برای جنگ روانی» علیه حضور ناتو در افغانستان و نظام جمهوری کشور استفاده کنند.
اما متا چنین سیاستی نداشت.
پس از به قدرت رسیدن گروه طالبان در سال ۲۰۲۱، شرکت متا حسابهای کاربری دولت افغانستان را که به دست این گروه افتاده بود غیرفعال نمود و اکانتهای رهبران طالبان را از فیسبوک حذف کرد.
اما زاکربرگ دیروز گفت راستیآزمایان مستقلی که کار صحتسنجی و نظارت بر محتوای این شرکت را انجام میدادند خودشان «بیش از حد سوگیری سیاسی داشتند» و جانبدارانه عمل میکردند.
جول کاپلان، سردبیر امور بینالملل شرکت متا نیز گفته است که تکیه بر راستیآزمایان و ناظران مستقل «با نیت خیر» صورت گرفته بود اما در اغلب موارد به «سانسور» ختم میشد.
دونالد ترامپ و متحدان جمهوریخواهش نیز همین موضوع را بارها مطرح کرده بودند.
ترامپ دقایقی بعد از اعلام این تصمیم شرکت متا گفت کار او(مارک زاکربرگ) را «تحسین» میکند.
برخی باور دارند که این تصمیم سبب باز شدن درهای نفرتپراکنی و انتشار اخبار جعلی میشود و مارک زاکربرگ به تقلید از ایلان ماسک این کار را برای خودشیرینی در نزد ترامپ انجام داده است.
آوا لی، عضو انجمن غیردولتی «گلوبال ویتنس» که یک نهاد ناظر بر شبکههای فناوری است، میگوید: «تصمیم زاکربرگ یک خودشیرینی و تلاش آشکار برای نزدیکی به دولت ترامپ بود. این کار او پیامدهای زیانباری در پی دارد.»
آوا لی میگوید اگرچند در ظاهر امر زاکربرگ برای رفع سانسور چنین تصمیمی گرفته است، اما در حقیقت «او از زیر بار مسوولیت انتشار خبرهای جعلی و نفرتپراکنی در شبکههایش شانه خالی میکند.»
گلوبال ویتنس بر این باور است که شبکههای اجتماعی مسوولیت دارند گروههای کارشناسی ماهر و آموزشدیده برای تفکیک اخبار جعلی از حقیقی و تفکیک محتواهای عادی از پیامهای نفرتپراکنی استخدام کنند.
