اظهارات اخیر دونالد ترامپ، رییس جمهور ایالات متحده، درباره نقش نیروهای ناتو در جنگ افغانستان موجی از واکنشهای تند را در میان اعضای این سازمان نظامی برانگیخته است.
دونالد ترامپ جمعه، ۳ دلو/۲۳ جنوری در یک گفتوگوی تلویزیونی با فاکس نیوز گفت: «سربازان ناتو مانند نیروهای امریکایی در خط مقدم نجنگیدند.»
او افزود که «بار اصلی جنگ با تروریزم در افغانستان بر دوش نیروهای امریکایی بوده» و متحدان ناتو سهم واقعی در میدان نبرد نداشتهاند.
این ادعای ترامپ با پاسخ قاطع رهبران سیاسی و نظامی چندین کشور عضو ناتو روبهرو شد.
مارک روته، دبیرکل ناتو در بیانیهای گفت: «همه کشورهای عضو ناتو در افغانستان در کنار یکدیگر جنگیدند، جان باختند و هزینه دادند. فداکاری متحدان هرگز نباید زیر سؤال برود.»
روته افزود که بیش از ۳۵ کشور عضو یا شریک ناتو در مأموریت افغانستان حضور داشتند و هزاران نظامی غیرامریکایی در این مأموریت جان خود را از دست دادند.
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا سخنان ترامپ را «توهینآمیز و نادرست» توصیف کرد.
او گفت: «۴۵۷ سرباز بریتانیایی در افغانستان جان باختند. آنها در خط مقدم جنگیدند و این واقعیتی غیرقابل انکار است. هرگونه تلاش برای کوچکنمایی فداکاری آنان، بیاحترامی به خانوادههای شان است.»
از سوی دیگر، بوریس پیستوریوس، وزیر دفاع آلمان نیز واکنش تندی نشان داد و گفت ترامپ باید بابت این اظهارت خود عذرخواهی کند.
پیستوریوس گفت: «سربازان آلمانی دو دهه در کنار نیروهای امریکایی جنگیدند. ما تلفات دادیم و مسوولیتهای سنگینی بر عهده داشتیم. این اظهارات نیازمند عذرخواهی است.»
در استرالیا نیز واکنشها مشابه بود. آنتونی آلبانیز، نخستوزیر این کشور گفت: «بیش از ۴۰ هزار نظامی استرالیایی در افغانستان خدمت کردند. برخی جان باختند، بسیاری زخمی شدند. این فداکاریها بخشی از تاریخ مشترک ما با ایالات متحده است و قابل انکار نیست.»
در جمهوری چک نیز سخنان ترامپ خشم نظامیان را برانگیخت.
مقامهای ارشد نظامی تأکید کردند که نیروهای این کشور در مأموریتهای رزمی افغانستان حضور فعال داشتهاند و چندین سرباز چک در این راه کشته شدهاند.
اظهارات دونالد ترامپ نهتنها بار دیگر شکافهای سیاسی میان او و متحدان سنتی امریکا را برجسته کرده، بلکه حساسیت عمیق کشورهای عضو ناتو نسبت به یاد و خاطره سربازان کشتهشده در افغانستان را نیز آشکار ساخته است.
واکنشهای هماهنگ از لندن، برلین، کانبرا و پراگ نشان میدهد که مسالهی افغانستان همچنان یکی از نقاط حساس در روابط فراآتلانتیک باقی مانده و هرگونه روایتسازی سیاسی درباره آن میتواند پیامدهای دیپلماتیک گستردهای داشته باشد.
