مقامهای محلی کروه طالبان در ولایت کنر از آغاز یک پروژه ۵ میلیون دالری برای احیای جنگلها و حفاظت از محیطزیست خبر دادهاند؛ طرحی که گفته آنان بخشی از یک برنامه گستردهتر در ولایتهای کنر و بدخشان است.
ادارهی حفاظت از محیطزیست افغانستان تحت مدیریت گروه طالبان فعالیت میکند، میگوید این پروژه با هدف بازسازی جنگلهای تخریبشده، توسعه کشاورزی پایدار، مدیریت منابع طبیعی و بهبود معیشت جوامع محلی اجرا میشود.
به گفتهی این اداره، ایجاد سیستمهای آبیاری مدرن، حفظ آب و خاک و معرفی گونههای مقاوم در برابر خشکسالی نیز در این برنامه شامل است.
بر اساس معلومات ارائهشده، بودجه این طرح از سوی صندوق جهانی محیطزیست (GEF) در نشست کشورهای کمتر توسعهیافته در مارچ ۲۰۲۵ تصویب شده است. مقامهای مسوول این پروژه را گامی مهم در مقابله با تغییرات اقلیمی و حفاظت از منابع طبیعی کشور میدانند.
با این حال، شماری از باشندگان محل دیدگاههای متفاوتی نسبت به این پروژه دارند. عمر گل یک باشنده ولسوالی دانگام کنر میگوید که در برخی مناطق هنوز قطع جنگلها ادامه دارد و تأکید میکند بدون نظارت جدی، اجرای این پروژه دشوار خواهد بود و باید اقدامات عملی در کنار آن صورت گیرد.
او گفت:«بخش زیادی از مردم برای نیازهای روزمره به چوب وابستهاند و در عین حال شاهد قطع جنگلها در برخی ساحات هستند، بنابراین باید راهحلهای بدیل برای معیشت مردم نیز در نظر گرفته شود.»
یک صمد باشنده دیگر از منطقه واما در نورستان نیز تأکید میکند که جنگلهای این مناطق در سالهای گذشته آسیب جدی دیدهاند و برای احیا، تنها پروژه کافی نیست و مدیریت و حفاظت جدی نیز لازم است.
این در حالی است که، آمارها و گزارشهای رسمی و بینالمللی نشان میدهد که جنگلها و مناطق حاصلخیز افغانستان در دهههای اخیر بهشدت آسیب دیدهاند. در ماه جون ۲۰۲۳ صدها هکتار جنگل در ولسوالیهای واما و کامدیش نورستان و پچدره کنر در اثر آتشسوزی از بین رفت.
همچنین گزارشها حاکی است که پس از جنگهای داخلی دهه ۱۹۹۰، جنگلهای شرق افغانستان بهگونه گسترده قطع و در مواردی قربانی تجارت غیرقانونی چوب شدهاند. بر اساس برخی گزارشها، بیش از نیمی از جنگلهای کنر و نورستان در سالهای گذشته از بین رفته است.
در سال ۱۳۹۵ خورشیدی، حکومت پیشین افغانستان قطع جنگلها را در سراسر کشور ممنوع اعلام کرد و مسئولیت نظارت بر اجرای آن را به اداره حفاظت محیطزیست و نهادهای محلی سپرد. در آن زمان، وسعت جنگلهای کشور حدود ۱.۷ میلیون هکتار اعلام شده بود.
کارشناسان محیطزیست و نهادهای بینالمللی از جمله سازمان ملل متحد، افغانستان را از کشورهای بهشدت آسیبپذیر در برابر تغییرات اقلیمی میدانند.
به گفته آنان، افزایش سیلابها، خشکسالی، رانش زمین، کاهش منابع آب زیرزمینی و تخریب پوشش گیاهی از پیامدهای قابل مشاهده این تغییرات در کشور است.
بر اساس گزارش وزارت زراعت، آبیاری و مالداری افغانستان، در گذشته گروههای مسلح غیرقانونی، تاجران بازار سیاه و برخی چهرههای محلی در قطع جنگلها نقش داشتهاند.
یک مقام این وزارت میگوید که در حال حاضر قطع جنگلها در بسیاری مناطق متوقف شده و مسیرهای قاچاق چوب نیز بسته شده است.
این مقام همچنین از ایجاد واحدی موسوم به «واحد سبز» گروه طالبان برای حفاظت از جنگلها در مناطق کوهستانی خبر داده و گفته است این واحد مانع قطع درختان میشود.
با این حال، برخی آگاهان محیطزیست تأکید میکنند که احیای جنگلها تنها زمانی موفق خواهد بود که در کنار پروژههای توسعهای، حفاظت از جنگلهای موجود و جلوگیری از تجارت غیرقانونی چوب نیز بهگونه جدی عملی شود.
