در خیابانهای شهرهای مختلف افغانستان، پشت شیشه موترها تنها شعر و دلنوشته دیده نمیشود؛ بلکه بازتابی از وضعیت اقتصادی و زندگی دشوار جوانانی است که میان بیکاری، محدودیتها و امیدهای شخصی سرگردان ماندهاند.
در سالهای اخیر و همزمان با افزایش بیکاری، بسیاری از شهروندان برای تأمین معیشت به کار با موترهای شخصی و کرایهای روی آوردهاند. در کنار این فشارهای اقتصادی، همین موترها برای شماری از جوانان به فضایی برای بیان احساسات تبدیل شده است؛ جایی که با وجود محدودیتها، جملات کوتاه، شعرهای عاشقانه و پیامهای تلخ روی شیشهها دیده میشود.
عمران، جوان ۲۰ سالهای که به رانندگی مشغول است، میگوید شکست عاطفی و نبود کار ثابت او را به نوشتن روی شیشه موترش سوق داده است. او میگوید: «وقتی کار نیست و ذهن آرام نمیگیرد، آدم حرفهایش را جایی مینویسد که دیده شود، حتی اگر کسی آن را جدی نگیرد.»
در میان رانندگان دیگر نیز روایتهای مشابهی وجود دارد. یک راننده ۳۴ ساله در مسیر شاهراه کابل–مزارشریف میگوید: «کار ثابت پیدا نمیشود. هر روز دنبال کار هستم، اما نتیجه ندارد. موترم تنها سرمایهام است. نوشتن روی شیشه برایم نوعی سبک شدن است.»
نورالله، راننده ۳۱ ساله، نیز میگوید: «زندگی در افغانستان آسان نیست، مخصوصاً برای کسانی که درآمدشان به همین موتر وابسته است. بعضی وقتها خستگی زیاد میشود و آدم نیاز دارد احساساتش را جایی بیان کند. این نوشتهها بیشتر درد دل است تا زینت.»
الهام، راننده ۴۰ ساله، هم میافزاید: «بیکاری باعث شده خیلیها به کارهای آزاد رو بیاورند. موتر برایم هم وسیله کار است و هم جایی برای حرفهای ناگفته. هر نوشتهای که میچسبانم، پشتش یک خاطره یا یک درد است.»
در کنار این روند، بازار کوچکی از فروش برچسپهای تزئینی نیز در شهرهای مختلف شکل گرفته است. رحمتالله، یکی از فروشندگان در منطقه قوای مرکز شهر کابل، میگوید: «بیشتر مشتریان جوانها هستند. شعر یا جمله دلخواهشان را سفارش میدهند. گاهی هم شعارهایی را که طالبان میخواهند، آماده میکنیم و روی شیشهها نصب میکنیم.»
فعالان اجتماعی باور دارند گسترش این پدیده در شهرهای بزرگ، بازتابی از فشارهای اقتصادی، کمبود فرصتهای شغلی و محدود شدن راههای رسمی برای ابراز احساسات جوانان است.
امروز در جادههای افغانستان، موترها فقط وسیله رفتوآمد نیستند؛ بلکه به تابلوی احساسات نسلی تبدیل شدهاند که تلاش میکند در میان دشواریهای زندگی، صدای خود را به شیوههای مختلف ثبت کند
