کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد نسبت به ادامه روند بازگرداندن اجباری پناهجویان افغانستانی از کشورهای میزبان به افغانستان ابراز نگرانی کرده و خواستار توقف فوری این روند شده است.

ولکر تُرک، کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل، روز جمعه ۲۲ می در این گزارش هشدار داده است که زنان، کودکان و مردان افغانستانی همچنان از کشورهایی که در آن به دنبال پناه بوده‌اند اخراج شده و به‌گونه اجباری به افغانستان بازگردانده می‌شوند؛ اقدامی که آنان را در معرض خطر جدی قرار می‌دهد.

براساس معلومات کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل (UNHCR)، از آغاز سال جاری میلادی نزدیک به ۲۷۰ هزار شهروند افغانستانی از ایران، پاکستان، ترکیه و تاجیکستان به افغانستان بازگردانده شده‌اند. این در حالی است که در سال گذشته نیز بیش از ۱.۲ میلیون افغانستانی از ایران و حدود ۱۵۰ هزار نفر از پاکستان اخراج شده بودند.

در گزارش مشترک هیئت معاونت سازمان ملل در افغانستان (یوناما) و دفتر حقوق بشر سازمان ملل آمده است که شماری از افراد پس از بازگشت اجباری با نقض‌های جدی حقوق بشری از جمله بازداشت خودسرانه، شکنجه و بدرفتاری مواجه شده‌اند.

همچنین در این گزارش تأکید شده است که گروه‌هایی مانند زنان و دختران، افراد مرتبط با حکومت پیشین، خبرنگاران، فعالان مدنی و اعضای جامعه LGBTIQ+ در معرض خطر جدی انتقام‌جویی و نقض حقوق بشر قرار دارند.

کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل با اشاره به اصل «عدم بازگرداندن اجباری» (non-refoulement) تأکید کرده است که بازگرداندن افراد در معرض خطر به افغانستان مغایر با قوانین بین‌المللی حقوق بشر و حقوق پناهندگان است.

این نهاد از کشورهای جهان خواسته است تا پیش از هرگونه تصمیم برای بازگرداندن مهاجران افغانستانی، بررسی‌های فردی و دقیق از وضعیت آنان انجام دهند و از هر اقدامی که جان افراد را به خطر می‌اندازد خودداری کنند.

سازمان ملل همچنین نسبت به طرح‌های جدید اتحادیه اروپا در زمینه بازگرداندن مهاجران ابراز نگرانی کرده و هشدار داده است که این طرح‌ها ممکن است موجب تضعیف ضمانت‌های حقوق بشری شوند.

در پایان این گزارش آمده است که وضعیت بشری و امنیتی افغانستان همچنان شکننده بوده و در ماه‌های اخیر، به‌ویژه پس از تشدید درگیری‌ها میان افغانستان و پاکستان، میزان تلفات غیرنظامیان افزایش یافته است.