سازمان‌های حقوق بشری از ادامه موج اعدام و خشونت علیه مهاجران افغانستان در ایران خبر داده‌اند؛ روندی که به گفته این نهادها، در سال‌های اخیر تشدید شده و نگرانی‌های جدی حقوق بشری را برانگیخته است.

سازمان حقوق بشری هه‌نگاو گفته است ایران روز یک‌شنبه، ۳۱ جوزا، دو شهروند افغانستان را در زندان مرکزی شیراز به اتهام‌های مرتبط با مواد مخدر اعدام کرده است. براساس این گزارش، این دو فرد خلیل‌زاد، اهل جلال‌آباد، و احمدشاهی، اهل خوست، بوده‌اند.

این نهاد افزوده است که خلیل‌زاد حدود دو سال قبل و احمدشاهی یک سال قبل در پرونده‌های جداگانه بازداشت و سپس به اعدام محکوم شده بودند. هه‌نگاو همچنین گزارش داده است که یک شهروند دیگر افغانستانی نیز در همان روز در زندان مرکزی زابل در استان سیستان و بلوچستان اعدام شده است.

به گفته این سازمان، شمار شهروندان افغانستانی اعدام‌شده در ایران از آغاز سال ۲۰۲۶ تاکنون به دست‌کم ۱۲ نفر رسیده است.

جزئیات این احکام تاکنون از سوی مقام‌های رسمی ایران یا رسانه‌های دولتی تأیید یا منتشر نشده است.

در همین حال، سازمان حقوق بشری حال‌وش نیز از یک رویداد مرگبار دیگر در مسیرهای مرزی ایران گزارش داده است. بر اساس این گزارش، نیروهای نظامی ایران در جریان تعقیب موترهای حامل مهاجران افغانستان در محور کرمان–یزد، به سمت آنان تیراندازی کرده‌اند که در نتیجه آن یک مهاجر افغانستانی کشته و حدود ۳۰ نفر دیگر بازداشت شده‌اند.

حال‌وش گفته است این رویداد در نزدیکی ایست بازرسی رایِن و در محدوده یک پایگاه نظامی رخ داده است. به گفته این نهاد، نیروهای نظامی چندین موتر حامل مهاجران را تعقیب کرده و پس از تغییر مسیر رانندگان به جاده‌های فرعی، به سمت سرنشینان شلیک کرده‌اند. در نتیجه این تیراندازی، یک مهاجر افغان از ناحیه پشت هدف گلوله قرار گرفته و جان باخته است.

هویت فرد جان‌باخته هنوز مشخص نشده است. مقام‌های ایران تاکنون درباره این رویدادها واکنشی نشان نداده‌اند.

در سال‌های اخیر، گزارش‌های متعددی از افزایش اعدام شهروندان افغان در ایران و همچنین برخوردهای خشونت‌آمیز در مسیرهای مهاجرت منتشر شده است. نهادهای حقوق بشری این روند را نشانه‌ای از تشدید فشار بر مهاجران افغانستان دانسته و خواستار بررسی مستقل این موارد شده‌اند.

براساس آمار منتشرشده از سوی سازمان‌های حقوق بشری، ایران یکی از بالاترین نرخ‌های اجرای مجازات اعدام در جهان را دارد و در سال‌های اخیر نیز شمار قابل توجهی از اتباع خارجی، به‌ویژه افغان‌ها، در میان اعدام‌شدگان قرار داشته‌اند.