اسناد رسیده به اکسوس نشان می‌دهد که امتحان استخدامی ۱۵ متقاضی برای یک بست خالی موسسه «ریلیف انترنشنل» در نیمروز با حضور نمایندگان طالبان برگزار شده است.

حضور نمایندگان طالبان بار دیگر این پرسش را برجسته می‌سازد که آیا طالبان در روند استخدام کارمندان نهادهای بین‌المللی در افغانستان دخالت می‌کنند؟ و توجیه وزارت اقتصاد این گروه چیست؟

امتحان استخدامی ۱۵ متقاضی برای یک بست خالی در موسسه ریلیف انترنشنل در نیمروز، روز پنج‌شنبه هفته گذشته، ۲۸ جوزا با حضور نمایندگان طالبان از مقام ولایت و ریاست صحت عامه این ولایت، برگزار شده است.

حضور نمایندگان طالبان در چنین روندی، پرسش‌هایی را درباره استقلال استخدام در موسسات بین‌المللی به میان می‌آورد.

طالبان به‌ صورت رسمی ادعاهای مربوط به «مداخله» در روند استخدام کارمندان موسسات بین‌المللی را رد کرده‌اند.

مقام‌های وزارت اقتصاد این گروه از زمان بازگشت به قدرت در اگست ۲۰۲۱ بارها گفته‌اند که نقش آنان صرفا در «ثبت، هماهنگی و نظارت اداری» بر فعالیت موسسات داخلی و خارجی خلاصه می‌شود.

با این حال، گزارش‌های نهادهای بین‌المللی تصویر پیچیده‌تر و مخالف ادعای طالبان را ارائه می‌دهد.

دفتر هماهنگی کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل (اوچا) در نوامبر ۲۰۲۳ میلادی اعلام کرد که در طول سال ۲۰۲۳، در مجموع ۹۹۹ مورد «مداخله» طالبان در اجرای فعالیت‌های بشردوستانه ثبت شده است.

این رقم نسبت به سال قبل آن (۲۰۲۲) حدود ۲۱ درصد افزایش را نشان می‌داد.

تنها در همان ماه نوامبر، ۱۴۷ مورد مداخله گزارش شد که شامل «محدودیت در رفت‌وآمد کارکنان، دخالت در امور اداری، محدودیت بر کار زنان و فشار بر روندهای عملیاتی» بود.

این روند در سال‌های بعد نیز ادامه یافت.

بر اساس داده‌های اوچا، در جولای ۲۰۲۵ میلادی ۱۰۴ مورد مداخله در کمک‌رسانی ثبت شد که ۹۵ درصد آن به طالبان نسبت داده شد.

موارد ثبت‌شده شامل «درخواست فهرست کارکنان، دخالت در استخدام، فشار بر انتخاب دریافت‌کنندگان کمک و مداخله در تدارکات کمک‌ها» بوده است.

همچنین گزارش بازرس ویژه ایالات متحده برای بازسازی افغانستان (سیگار) در سال ۲۰۲۴ نشان می‌دهد که از میان ۶۵ نهاد کمک‌رسان و مجری پروژه که به پرسش‌نامه این نهاد پاسخ داده‌اند، ۱۷ نهاد (معادل ۲۶ درصد) گفته‌اند که مستقیما با فشار یا مداخله طالبان مواجه شده‌اند.

بر اساس این گزارش، این فشارها شامل «دخالت در استخدام کارکنان، تحمیل افراد مورد تأیید طالبان، فشار برای خرید از شرکت‌های وابسته و مداخله در روند اجرای پروژه‌ها» بوده است.

سیگار در گزارش دیگری به تاریخ ۱۳ آگست ۲۰۲۵ نیز هشدار داد که طالبان از «نفوذ اداری و فشار محلی» برای تأثیرگذاری بر توزیع کمک‌های بین‌المللی و ساختار کاری موسسات استفاده می‌کنند.

پس با توجه به چنین زمینه‌ای، رویداد نیمروز صرف یک امتحان استخدامی ساده نیست؛ بلکه حضور رسمی نمایندگان اداره محلی طالبان در این روند که اصولا باید مستقل از سوی یک موسسه‌ بین‌المللی انجام شود، می‌تواند به معنای مداخله مستقیم باشد.

زیرا طالبان عملا مرز میان «نظارت حکومتی» و «مداخله مستقیم در استخدام» از بین می‌برند و فعالیت نهادهای امدادرسان در افغانستان را تحت کنترل خود می‌گیرند.

موسسه ریلیف انترنشنل پیش از این نیز برای استخدام کارکنان خود عین وضعیت را تجربه کرده‌اند.

مثلا در تاریخ ۲۷ میزان ۱۴۰۴ خورشیدی نیز موسسه ریلیف انترنشنل برای استخدام دو کارمند، از ۹ متقاضی (چهار مرد و پنج زن) با حضور نمایندگان مقام ولایت، ریاست صحت عامه و ریاست اقتصاد طالبان در نیمروز، امتحان گرفت.

مولوی سراج‌الدین فرها، آمر امور کارکنان مقام ولایت طالبان در نیمروز در آن زمان تایید کرده بود که این امتحان استخدامی تحت نظر آنان اخذ شده است.