منابع آگاه در شهر کابل به اکسوس می‌گویند گروه طالبان روز جمعه، ٥ سرطان، مانع حضور حامد کرزی، رییس‌جمهور پیشین افغانستان، در مراسم عزاداری عاشورا شدند.

به گفته این منابع، آقای کرزی قصد داشت همراه با شماری از افراد نزدیک و مقام‌های پیشین دولت جمهوری در یکی از تکیه‌خانه‌های شهر کابل در مراسم عاشورا شرکت کند، اما نیروهای وابسته به اداره استخبارات طالبان از حضور او جلوگیری کردند و اجازه ورود به محل برگزاری مراسم را ندادند.

منابع می‌گویند این اقدام بخشی از دور تازه محدودیت‌هایی است که در هفته‌های اخیر علیه رئیس‌جمهور پیشین اعمال شده و دامنه فعالیت‌های سیاسی، دیدارهای عمومی و رفت‌وآمدهای او را بیش از هر زمان دیگری محدود کرده است.

به گفته آنان، اداره استخبارات طالبان نظارت بر تحرکات آقای کرزی را تشدید کرده و محدودیت‌های تازه‌ای بر برنامه‌های عمومی او وضع کرده است.

به گفته منابع، تشدید این محدودیت‌ها پس از آن آغاز شد که حامد کرزی در واکنش به بازداشت گسترده زنان و دختران در هرات، از عملکرد گروه طالبان به‌شدت انتقاد کرد.

او با تأکید بر حفظ عزت، کرامت و حقوق زنان افغانستان، بازداشت زنان و برخورد خشونت‌آمیز با آنان را نگران‌کننده خواند و خواستار پایان این رفتارها شد.

رییس‌جمهور پیشین همچنین با اشاره به رویدادهای هرات گفته بود که افغانستان بیش از هر زمان دیگر به آرامش، همدلی، مدارا و گفت‌وگوی ملی نیاز دارد. منابع آگاه می‌گویند همین موضع‌گیری‌های انتقادی، زمینه تشدید فشارها بر او را فراهم کرده و طالبان پس از آن محدودیت‌های تازه‌ای علیه وی اعمال کرده‌اند.

حامد کرزی از زمان بازگشت طالبان به قدرت در اسد ۱۴۰۰ تاکنون با محدودیت‌های مختلفی روبه‌رو بوده است. ممنوعیت سفرهای خارجی، محدودیت در دیدار با شخصیت‌های سیاسی، نظارت بر رفت‌وآمدها و کنترل فعالیت‌های عمومی او از جمله اقداماتی است که طی پنج سال گذشته علیه وی اعمال شده است.

با این حال، منابع تأکید می‌کنند جلوگیری از حضور او در یک مراسم مذهبی، نشان‌دهنده مرحله تازه‌ای از سیاست محدودسازی طالبان است؛ سیاستی که اکنون حتی حضور شخصیت‌های سیاسی در آیین‌های دینی را نیز هدف قرار داده است.

این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که حامد کرزی چه در دوران ریاست‌جمهوری و چه پس از آن، همواره در مراسم عزاداری عاشورا در کابل حضور می‌یافت و این مناسبت را نمادی از وحدت، همدلی و همبستگی مردم افغانستان می‌دانست. جلوگیری از حضور او در چنین مراسمی، از نگاه بسیاری از ناظران، نشانه کاهش تحمل گروه طالبان در برابر حضور چهره‌های بانفوذ و منتقد در عرصه عمومی و تنگ‌تر شدن فضای سیاسی و اجتماعی کشور است.

آقای کرزی با وجود این محدودیت‌ها، روز جمعه در پیامی به مناسبت عاشورا تأکید کرد که مردم افغانستان همانند دیگر مسلمانان جهان، این روز را گرامی می‌دارند و محبت اهل بیت پیامبر اسلام را عامل وحدت، برادری و همبستگی ملی می‌دانند. او نوشت که عاشورا فرصتی برای اصلاح، آگاهی، تقویت همدلی و تحکیم وحدت میان مردم افغانستان است.

رییس‌جمهور پیشین همچنین ابراز امیدواری کرد که مردم افغانستان با الهام از پیام عاشورا، برای ساختن کشوری متحد، آباد، برخوردار از علم، دانش، عدالت و همزیستی مسالمت‌آمیز، در کنار یکدیگر تلاش کنند. این پیام در حالی منتشر شد که به گفته منابع، خود او از حضور در مراسم عزاداری محروم شده بود.

جلوگیری از حضور حامد کرزی هم‌زمان با افزایش فشارهای طالبان بر مراسم محرم در نقاط مختلف افغانستان صورت گرفته است. در روزهای اخیر گزارش‌های متعددی از برچیدن پرچم‌ها و نمادهای عاشورا، اعمال محدودیت بر برگزاری مراسم عزاداری، بازداشت شماری از بزرگان و شخصیت‌های شیعه و ایجاد محدودیت برای هیئت‌های مذهبی منتشر شده است. این اقدامات با واکنش فعالان سیاسی، روحانیون و نهادهای مدنی روبه‌رو شده و نگرانی‌ها درباره تشدید محدودیت بر آزادی‌های مذهبی و حقوق شهروندی را افزایش داده است.

هم‌زمان با برگزاری مراسم عاشورا، گروه طالبان خدمات شبکه‌های مخابراتی را نیز در کابل، هرات، مزارشریف، بامیان، غزنی و شماری از شهرهای دیگر قطع کردند.

باشندگان این شهرها گفته‌اند که از نخستین ساعات صبح جمعه، تماس‌های تلفنی و خدمات مخابراتی از دسترس خارج شد، هرچند اینترنت وای‌فای در برخی مناطق همچنان فعال بود.

گروه طالبان تاکنون درباره علت قطع شبکه‌های مخابراتی و نیز جلوگیری از حضور حامد کرزی در مراسم عاشورا، هیچ توضیح یا واکنش رسمی ارائه نکرده‌اند.

منابع می‌گویند جلوگیری از حضور رییس‌جمهور پیشین در مراسم عاشورا، در کنار محدودیت‌های گسترده بر مراسم مذهبی، قطع ارتباطات مخابراتی و افزایش فشار بر منتقدان، نشان می‌دهد که گروه طالبان سیاست کنترل فضای عمومی، محدودسازی چهره‌های سیاسی و کاهش حضور شخصیت‌های بانفوذ در عرصه اجتماعی را با شدت بیشتری دنبال می‌کنند؛ رویکردی که به باور بسیاری از ناظران، فضای سیاسی، مدنی و مذهبی افغانستان را بیش از پیش بسته و محدود ساخته است.