هم‌زمان با تشدید شکاف‌های درونی گروه طالبان، منابع محلی در ولایت بدخشان از افزایش تحرکات نظامی جمعه‌خان فاتح، از فرماندهان بانفوذ و ناراضی این گروه، خبر می‌دهند.

دست‌کم چهار منبع آگاه روز جمعه، ۵ سرطان، به اکسوس گفته‌اند که او پس از درگیری‌های اخیر بر سر خلع سلاح محافظان معادن و افزایش تنش با رهبری گروه طالبان، حضور میدانی خود را در منطقه درواز گسترش داده و نیروهایش را در حالت آماده‌باش قرار داده است.

به گفته منابع، این تحرکات پس از آن شدت گرفت که نیروهای اعزامی وزارت دفاع طالبان، که حدود یک ماه پیش به بهانه اجرای کارزار تخریب کشت خشخاش به بدخشان فرستاده شده بودند، برای خلع سلاح محافظان معادن و سپس حرکت به سمت ولسوالی‌های درواز اقدام کردند؛ اقدامی که به تشدید اختلاف میان فرماندهان محلی و رهبری طالبان انجامید.

منابع می‌گویند جمعه‌خان فاتح پس از بازگشت به زادگاهش، حضور خود را در ولسوالی نسی افزایش داده و در روزهای اخیر با بزرگان قومی، فرماندهان محلی و شماری از باشندگان منطقه دیدارهای متعددی داشته است. به گفته آنان، این دیدارها بخشی از تلاش او برای تثبیت جایگاهش در بدخشان و حفظ انسجام نیروهای وفادارش ارزیابی می‌شود.

منابع نزدیک به این فرمانده می‌گویند در هفته‌های اخیر برخی حلقه‌های نزدیک به رهبری طالبان تلاش کرده‌اند او را دوباره به ساختار این گروه بازگردانند، اما این پیشنهادها با مخالفت وی روبه‌رو شده است.

دو منبعی که به‌تازگی با جمعه‌خان فاتح دیدار کرده‌اند، به اکسوس گفته‌اند که او در پاسخ به این پیشنهادها تأکید کرده است: «من در خانه خود هستم، وظیفه نمی‌خواهم، همین‌جا می‌باشم. اولین فیر را هم من نمی‌کنم.»

به گفته این منابع، اگرچه او آغاز درگیری را در دستور کار خود قرار نداده، اما تمامی نیروهایش را از نظر تسلیحاتی، تدارکاتی و عملیاتی در وضعیت آمادگی کامل نگه داشته است. منابع همچنین می‌گویند او بر این باور است که جغرافیای کوهستانی بدخشان، هرگونه عملیات گسترده طالبان علیه مواضعش را با دشواری‌های جدی روبه‌رو خواهد کرد.

جمعه‌خان فاتح که در میان هوادارانش با لقب «فاتح دروازها» شناخته می‌شود، تا پیش از این معاون والی طالبان در زابل بود؛ اما پس از بالا گرفتن اختلاف‌ها با رهبری این گروه، به‌ویژه بر سر مدیریت معادن طلا و نحوه اداره منابع محلی در بدخشان، از سمتش کنار گذاشته شد.

منابع آگاه می‌گویند برکناری او بدون سپردن مسئولیت جدید، شکاف میان بخشی از فرماندهان غیرپشتون طالبان و هسته مرکزی قدرت در قندهار را عمیق‌تر کرده است. به باور این منابع، بازگشت جمعه‌خان فاتح به بدخشان و سازمان‌دهی دوباره نیروهایش، می‌تواند معادلات امنیتی شمال‌شرق افغانستان را وارد مرحله تازه‌ای کند.

در هفته‌های اخیر گزارش‌های متعددی از افزایش نارضایتی فرماندهان غیرپشتون طالبان نسبت به تمرکز قدرت، شیوه تصمیم‌گیری و نحوه توزیع منابع و مناصب در رهبری این گروه منتشر شده است. ناظران معتقدند هم‌زمانی این نارضایتی‌ها با تحرکات تازه جمعه‌خان فاتح، نشانه‌ای از عمیق‌تر شدن شکاف‌های داخلی طالبان است؛ شکاف‌هایی که در صورت تداوم، می‌تواند به چالشی جدی برای انسجام درونی این گروه تبدیل شود.

طالبان تاکنون درباره گزارش‌های مربوط به افزایش تحرکات نظامی جمعه‌خان فاتح، رد پیشنهاد بازگشت او به ساختار این گروه و وضعیت نیروهایش در بدخشان، واکنش رسمی نشان نداده‌اند.