هم‌زمان با ادامه عملیات گروه طالبان برای خلع سلاح افراد وابسته به «جمعه فاتح»، فرمانده ناراضی این گروه در ولایت بدخشان، منابع محلی می‌گویند شماری از نیروهای اعزام‌شده به این ولایت، به جای انجام مأموریت امنیتی، در هفته‌های اخیر به شکار گسترده گونه‌های نادر حیات‌وحش در پامیر روی آورده‌اند؛ اقدامی که نگرانی‌های جدی درباره سرنوشت یکی از مهم‌ترین زیستگاه‌های طبیعی افغانستان را برانگیخته است.

دست‌کم شش تن از باشندگان محل که به دلیل نگرانی‌های امنیتی نخواستند نام‌شان فاش شود، روز پنج‌شنبه، ۱۸ سرطان، به اکسوس گفتند نیروهای طالبان در مناطق کوهستانی پامیر و بخش‌هایی از ولسوالی واخان، گله‌های حیوانات وحشی را هدف قرار داده و گونه‌هایی را شکار می‌کنند که باشندگان محل از آن با عنوان «آهوی پامیری» یاد می‌کنند.

به گفته این منابع، بخشی از حیوانات شکارشده برای شماری از مقام‌های طالبان در کابل فرستاده می‌شود.

ویدیویی که به اکسوس رسیده است، گروهی از افراد مسلح را نشان می‌دهد که به سوی گله‌ای از حیوانات وحشی در دامنه یک کوه، در حالی که مشغول چرا هستند، تیراندازی می‌کنند. اکسوس به‌طور مستقل زمان، مکان و هویت افراد حاضر در این ویدیو را تأیید نکرده است، اما منابع محلی می‌گویند این تصاویر مربوط به نیروهای طالبان در پامیر بدخشان است.

پامیر، واقع در ولسوالی واخان ولایت بدخشان، یکی از مهم‌ترین زیستگاه‌های حیات‌وحش در آسیای مرکزی به شمار می‌رود. این منطقه زیستگاه گونه‌های ارزشمندی چون گوسفند وحشی مارکوپولو، بز کوهی سیبری، پلنگ برفی، گرگ خاکستری و شماری دیگر از جانوران کمیاب است که بسیاری از آن‌ها به دلیل شکار غیرقانونی، تخریب زیستگاه و تغییرات اقلیمی در معرض کاهش جمعیت قرار دارند.

یک کارشناس محیط‌زیست در بدخشان به اکسوس گفت شکار بی‌رویه علف‌خواران وحشی، تنها به از بین رفتن چند حیوان محدود نمی‌شود، بلکه تعادل اکولوژیک منطقه را برهم می‌زند و بقای گونه‌های شکارچی، از جمله پلنگ برفی، را که برای تأمین غذا به این جانوران وابسته‌اند، با تهدید روبه‌رو می‌کند.

او افزود: «نابودی این گونه‌ها، تنها یک خسارت زیست‌محیطی نیست؛ بلکه ضربه‌ای جبران‌ناپذیر به تنوع زیستی افغانستان و یکی از ارزشمندترین ذخیره‌گاه‌های طبیعی کشور است.»

در دو دهه گذشته، دولت پیشین افغانستان با همکاری نهادهای بین‌المللی برنامه‌های گسترده‌ای برای حفاظت از حیات‌وحش پامیر اجرا کرده بود. ایجاد پارک ملی واخان، محدودیت شکار و مشارکت جوامع محلی در حفاظت از محیط‌زیست از جمله اقداماتی بود که به گفته کارشناسان، به احیای نسبی برخی گونه‌های در معرض خطر کمک کرد.

اما فعالان محیط‌زیست می‌گویند پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، نظارت بر مناطق حفاظت‌شده به‌شدت کاهش یافته و شکار غیرقانونی بار دیگر رو به افزایش گذاشته است. آنان هشدار می‌دهند که اگر این روند ادامه یابد، دستاورد سال‌ها تلاش برای حفاظت از حیات‌وحش افغانستان از میان خواهد رفت.

باشندگان محل نیز از طالبان می‌خواهند به جای هدف قرار دادن حیات‌وحش، از این میراث طبیعی حفاظت کنند. به باور آنان، نابودی گونه‌های کمیاب نه‌تنها یک فاجعه زیست‌محیطی، بلکه ضربه‌ای به ظرفیت‌های گردشگری طبیعی، اقتصاد محلی و میراث ملی افغانستان است.

طالبان تا زمان نشر این گزارش به درخواست اکسوس برای اظهارنظر درباره این ادعاها پاسخ نداده‌اند. با این حال، گزارش‌های اخیر و شهادت منابع محلی، نگرانی‌ها درباره آینده حیات‌وحش پامیر را افزایش داده است؛ منطقه‌ای که سال‌ها نماد تنوع زیستی افغانستان بود و اکنون، به گفته باشندگان، بیش از هر زمان دیگری در معرض تهدید قرار دارد.