Social media
تجارت ترانزیتی افغانستان از مسیر پاکستان در سال مالی ۲۰۲۶ به پایینترین سطح خود در سالهای اخیر رسیده است. روزنامه دان به نقل از گزارش «نظارت اقتصادی افغانستان» بانک جهانی و تحلیلگران اقتصادی گزارش داده که حجم این تجارت نسبت به سال مالی ۲۰۲۱، پیش از بازگشت طالبان به قدرت، حدود ۹۳ درصد کاهش یافته است.
بر اساس این گزارش که روز یکشنبه، ۲۸ سرطان، منتشر شد، شمار محمولههای ترانزیتی افغانستان از مسیر پاکستان در سال مالی ۲۰۲۶ به ۱۱ هزار و ۵۹۲ کانتینر کاهش یافته است؛ در حالی که این رقم در سال مالی ۲۰۲۱ نزدیک به ۸۹ هزار کانتینر بود.
هرچند پاکستان در اکتبر ۲۰۲۵ بهدلیل نگرانیهای امنیتی گذرگاههای مرزی با افغانستان را بست، اما گزارش تأکید میکند روند کاهش تجارت پیش از آن آغاز شده بود. به باور تحلیلگران، طالبان از سالهای نخست حاکمیت خود تلاش کردند با گسترش مسیرهای تجاری از طریق ایران و آسیای مرکزی، وابستگی افغانستان به بنادر پاکستان را کاهش دهند.
دادههای گزارش نشان میدهد تجارت ترانزیتی افغانستان پس از بازگشت طالبان بهطور موقت افزایش یافت و در سال مالی ۲۰۲۳ به ۱۰۲ هزار و ۸۸۶ کانتینر با ارزش ۶.۷ میلیارد دالر رسید، اما این روند دوام نیاورد. شمار محمولهها در سال مالی ۲۰۲۴ به ۵۴ هزار کانتینر، در سال مالی ۲۰۲۵ به ۴۲ هزار و ۹۵۹ کانتینر و در سال مالی ۲۰۲۶ به ۱۱ هزار و ۵۹۲ کانتینر کاهش یافت.
در همین حال، گزارش بانک جهانی نشان میدهد ارزش واردات افغانستان در سال مالی ۲۰۲۵ با ۱۵ درصد افزایش به ۱۳.۲ میلیارد دالر رسیده است. ایران اکنون با سهم ۳۱.۳ درصدی بزرگترین تأمینکننده کالاهای وارداتی افغانستان است و مسیرهای مستقیم و ترانزیتی این کشور ۴۸.۶ درصد از مجموع واردات افغانستان را تشکیل میدهد.
گزارش همچنین از توقف تقریباً کامل ترانزیت معکوس صادرات افغانستان از مسیر پاکستان خبر میدهد. ارزش این تجارت از ۴۵۴ میلیون دالر در سال مالی ۲۰۲۵ به تنها هفت میلیون دالر در سال مالی ۲۰۲۶ سقوط کرده است.
تحلیلگران میگویند هرچند استفاده از مسیرهای جایگزین، وابستگی افغانستان به پاکستان را کاهش داده، اما هزینههای حملونقل را افزایش داده و به رشد بهای مواد غذایی، دارو و سایر کالاهای ضروری انجامیده است. به گفته آنان، این تحول همچنین بر درآمد هزاران راننده، شرکتهای حملونقل، نمایندگان گمرکی و دیگر فعالان بخش ترانزیت در دو سوی مرز تأثیر منفی گذاشته است.
