ایشور داس، نویسنده و پژوهشگر می‌گوید شهروندان هندو و سیک افغانستان که باشندگان دیرینه‌ی این سرزمین هستند، طی سه دهه اخیر به دلیل جنگ، تهدید و تبعیض مهاجر شده و اکنون فقط ۴۰ نفر از این جامعه در کشور باقی مانده‌اند.
ایشور داس که خود متعلق به جامعه اهل هنود است، در گفت‌وگو با برنامه «گپ دل» در تلویزیون «بی‌بی‌سی» که امروز (شنبه، ۲ عقرب) منتشر شد، گفته است برخوردها با سیک‌ها و هندوها پس از به قدرت رسیدن گروه‌های مجاهدین و دقیقا از سال ۱۳۷۱ خورشیدی آغاز شد.
او که خود متولد گذر «بارانه» در شهر قدیمی کابل است، می‌گوید در دوران کودکی و نوجوانی هیچ‌گونه تعصب نظام‌مند از سوی حکومت و برخورد تبعیض‌آمیز از سوی همسایگان را تجربه نکرده است. به گفته‌ی او، ابتدا هندوها و سیک‌ها در گذر بارانه، شوربازار و هندوگذر زندگی می‌کردند، اما پس از ایجاد مناطق تازه به کارته پروان و تایمنی و دیگر نقاط شهر کابل نقل مکان کردند.
آقای داس می‌گوید تنها برخوردی که در زمان حکومت محمدظاهر شاه صورت می‌گرفت، احتمال تبلیغ افراد ناشناس برای گرویدن کودکان هندو و سیک به اسلام بود. او گفت در کودکی فقط یک مورد از این قضیه را شنیده که جوامع هندو و سیک در واکنش به مسلمان شدن یک دخترشان، شمار زیادی از دختران خود را از مکتب رفتن باز داشتند.
ایشور داس اکنون در آلمان زندگی می‌کند و دو کتاب «ما باشندگان دیرینه این سرزمین» و «خاطرات کوچه تنگی دیوان» را نوشته و وبسایت «کابل نات» را مدیریت می‌کند.
او می‌گوید نویسندگان و تاریخ‌نگاران افغانستان کمتر به جوامع هندو و سیک پرداخته‌اند. ایشور داس می‌گوید در جریان تحقیقات خود دریافته است که جوامع هندو و سیک در جغرافیای فعلی افغانستان حتا پیش از رسیدن اسلام به این سرزمین، حضور داشته‌اند و براساس اسناد تاریخی، باشندگان این جغرافیا پیش از اسلام پیرو سه آئین «هندو»، «بودایی» و «زرتشتی» بوده‌اند.
به گفته‌ی او، اسناد تاریخی این روایت را که هندوها و سیک‌های افغانستان نوادگان اسیرانی هستند که احمدشاه ابدالی پس از جنگ از هند با خود آورده است، دروغ ثابت می‌کند؛ زیرا براساس نوشته‌های احمدعلی کهزاد در «تاریخ افغانستان»، احمدشاه ابدالی یکی از هندوهای قندهار را به عنوان مسئول در بخش‌هایی از هند گماشته بود.
ایشور داس می‌گوید سیک‌ها و هندوهای افغانستان به جز اشتراک مذهبی، در طول تاریخ هیچ ارتباط رسمی با هند نداشتند. او حتا جوامع سیک و هندوهای داخل افغانستان را نیز یکدست نمی‌داند و می‌گوید آنانی که در کابل بودند، معمولا در خانه زبان پنجابی و هندی صحبت می‌کردند و در مکتب و جامعه فارسی و پشتو می‌آموختند؛ در حالی که در خوست حتا در خانه هم پشتو حرف می‌زدند.
ایشور داس همچنین در این مصاحبه به رنج‌های جامعه سیک و هندوها افغانستان پرداخته و گفته است که اکنون هیچ خانواده‌ای از این جامعه در داخل کشور باقی نمانده است. او می‌گوید صرف ۴۰ تا ۴۵ نفر مجرد در داخل افغانستان باقی مانده‌اند.
این نویسنده و پژوهشگر می‌گوید پس از سقوط حکومت داکتر نجیب و روی کار آمدن مجاهدین، برخوردهای خشونت‌آمیز علیه جوامع سیک و هندو آغاز شد. او می‌گوید اعضای احزاب مجاهدین خانه‌های اعضای جوامع سیک و هندو را به زور می‌گرفتند و با گذاشتن تفنگ روی سرشان از آن‌ها شصت و امضا می‌گرفتند تا وانمود کنند که خانه‌های شان را خریده‌اند.
ایشور داس همچنین روایت می‌کند که در سال ۱۳۷۱ خورشیدی تنها در یک شب چهار خانواده‌ی سیک را کل اعضای خانواده‌ها را کشتند و خانه‌های شان را تصرف کردند. به گفته‌ی او، در جریان همین کشتارها و غصب‌ها، کم‌کم روند مهاجرت آنان آغاز شد. فصل تلخی که خانواده‌ی آقای داس نیز ابتدا به دهلی و سپس به آلمان مهاجر شدند.
جمعیت هندوها و سیک‌های افغانستان تا پیش از روی کار آمدن مجاهدین، حدود ۷۰۰ هزار نفر تخمین شده بود. جمعیت آنان در سال ۲۰۱۷ حدود هزار و ۳۰۰ نفر گفته می‌شد. پس از چهار حمله‌ی مرگبار علیه این جامعه در حکومت اشرف غنی، جمعیت آنان تا سال ۲۰۲۱ میلادی به ۴۰۰ نفر کاهش یافت. پس از روی کار آمدن مجدد طالبان بار دیگر حملات علیه هندوها و سیک‌های افغانستان شروع شد و چهار حمله‌ی مرگبار دیگر عبادتگاه‌ها و اعضای آنان را هدف قرار دادند که اکنون هیچ خانواده‌ای باقی نمانده است.
ایشور داس می‌گوید پیش از جنگ‌های داخلی و روی کار آمدن مجاهدین، هندوها و سیک‌های افغانستان جایگاه‌های مهمی در دولت و خدمات ملکی داشتند و به عنوان پزشک، مهندس و مدیر اداره و تاجر کار می‌کردند. در قانون اساسی ۲۰۰۴ یک کرسی برای هندوها و سیک‌های افغانستان در پارلمان اختصاص یافته بود که برای اولین بار نریندر سینگ خالصه در سال ۲۰۱۸ این کرسی را به دست آورد و عضو پارلمان شد.
