یک مکتب خصوصی در امریکا بیش از ۲۰ شعبه دارد ولی معلم ندارد

تصور کنید کودک تان را به مکتبی بفرستید که هیچ معلمی ندارد. یعنی مثل آنچه در جهان تا هنوز رایج بوده، یک انسان تحصیل‌کرده در مقام معلم جلوی کلاس نباشد تا هم به دانش‌آموزان درس بدهد و هم با آن‌ها برخوردهای عاطفی داشته باشد. در عوض، فقط یک اپلکیشن هوش مصنوعی داخل تبلت یا لپ‌‌تاپ دانش‌آموزان نصب شود و یا یک عینک واقعیت مجازی کل مسوولیت‌های یک معلم را به عهده بگیرد.

استفاده از هوش مصنوعی در نظام‌های آموزشی جهان به‌ سرعت در حال گسترش است. یک شبکه مکاتب خصوصی در ایالات متحده امریکا پا را فراتر گذاشته و با حذف معلمان انسانی، بحث‌های گسترده‌ای را درباره آینده آموزش برانگیخته است.

شبکه آموزشی «آلفا» (Alpha School) که در چند ایالت امریکا با دست‌کم ۲۱ شعبه فعالیت می‌کند، مدعی است دانش‌آموزان را تنها با اتکا به هوش مصنوعی و بدون حضور معلم، سریع‌تر و مؤثرتر از معلمان انسانی آموزش می‌دهد.

سی‌ان‌ان در گزارشی به نقل از مسوولان این شبکه آموزشی نوشت که دانش‌آموزان مکاتب آلفا روزانه تنها دو ساعت با استفاده از نرم‌افزارهای هوش مصنوعی کلاس‌هایی چون ریاضی، علوم و زبان را می‌آموزند و باقی روز به مهارت‌های زندگی، کار گروهی و پروژه‌های عملی اختصاص دارد.

در این مکاتب خصوصی خبری از کتاب درسی یا کارخانگی نیست و نقش معلمان سنتی را «رهنماها» ایفا می‌کنند.

در جریان بازدید لیندا مک‌ماهون، وزیر آموزش دولت فدرال امریکا، از یکی از شعبه‌های این مکتب در تگزاس، او این مدل آموزشی را «نمونه‌ای از آینده آموزش» توصیف کرد و گفت: «این شیوه می‌تواند دانش‌آموزان را برای دنیایی که به‌سرعت در حال تغییر است آماده کند.»

اما این رویکرد با انتقادهای جدی نیز روبه‌رو شده است.

برخی والدین می‌گویند فشار ناشی از اهداف تعیین‌شده توسط هوش مصنوعی باعث اضطراب شدید کودکان شده است.

جسیکا لوپز، یکی از والدین، به سی‌ان‌ان گفته است: «فرزندانم به‌ جای لذت بردن از یادگیری، فقط درگیر رسیدن به اعداد و امتیازها بودند. این سیستم برای ما قابل‌تحمل نبود.»

کارشناسان آموزشی نیز نسبت به نبود نظارت مستقل هشدار می‌دهند.

ویکتور لی، استاد دانشگاه استنفورد می‌گوید: «وقتی یک سیستم آموزشی اجازه ارزیابی مستقل نمی‌دهد، این خود زنگ خطر است. آموزش فقط یادگیری فردی نیست، بلکه تعامل اجتماعی بخش جدایی‌ناپذیر آن است.»

با وجود حمایت چهره‌هایی چون ایلان ماسک و برخی مقامات دولت امریکا از این مدل، چند ایالت از جمله پنسیلوانیا درخواست فعالیت عمومی این مکاتب را رد کرده‌اند و آن را «فاقد شواهد علمی کافی» دانسته‌اند.

در حالی که مکاتب آلفا ادعا می‌کنند دانش‌آموزان‌شان «دو برابر سریع‌تر» یاد می‌گیرند، پرسش اصلی همچنان باقی است: آیا آینده‌‍ی آموزش در دستان الگوریتم‌هاست یا انسان هنوز نقش غیرقابل‌جایگزین دارد؟