هبتالله آخندزاده، رهبر گروه طالبان، در فرمانی تازه میگوید اصطلاحات «بیگانه» در اسناد اداری و اصولی افغانستان باید بازبینی شوند و معادلهای مناسب جایگزین گردند.
بر اساس این فرمان که روز شنبه، ۱۶ حمل منتشر شده، هیئتی متشکل از وزارت عدلیه، تحصیلات عالی، معارف، اطلاعات و فرهنگ و اداره امور طالبان، مسئول بررسی و تغییر این اصطلاحات تعیین شده است.
در این فرمان، هرچند فهرست مشخصی از اصطلاحات مورد نظر ارائه نشده، اما تأکید شده است که تمامی ادارههای امارتی موظفاند واژگان «اجنبی» را جمعآوری کرده، معادل مناسب آن را با ذکر دلیل ارائه و به هیئت مربوطه تسلیم کنند. در عین حال، اصطلاحات عربی به عنوان «اصطلاحات اسلامی» و واژگان «افغانی» پذیرفته شدهاند.
با بازگشت گروه طالبان به قدرت، حذف برخی واژگان فارسی از تابلوهای دانشگاهها و متون درسی گزارش شده است. از جمله حذف واژه «دانشگاه» از دانشگاه بلخ، تغییر برخی اصطلاحات در دانشگاه جوزجان و محدودیت استفاده از واژگان «دانشگاه» و «دانشکده» در دانشگاه تخار.
وزارت تحصیلات عالی گروه طالبان نیز در نامهای به استادان و کادر علمی دانشگاه کابل توصیه کرده است که در نگارش آثار علمی و تألیفات خود از برخی واژگان فارسی استفاده نکنند.
این اقدامات واکنشهایی را از سوی نهادهای حقوق بشری و فعالان فرهنگی به همراه داشته است. برخی این سیاست را محدودکننده زبان فارسی ارزیابی کردهاند، در حالی که مقامهای طالبان تأکید دارند هدف، بازبینی و تنظیم اصطلاحات اداری است.
کارشناسان فرهنگی معتقدند این روند میتواند پیامدهایی در حوزه آموزش و فرهنگ داشته باشد، زیرا زبان و واژگان نقش مهمی در آموزش، تولید علم و هویت فرهنگی ایفا میکنند.
با این حال، گروه طالبان میگویند این تغییرات در چارچوب اصول اداری اجرا میشود و شامل واژگان اسلامی و ملی نخواهد شد.
