در سال‌های پس از تحولات سیاسی و روی‌کارآمدن دوباره گروه طالبان در افغانستان، موج گسترده خروج خبرنگاران از کشور، تنها به تغییر در ساختار رسانه‌های داخلی محدود نمانده و پیامدهای آن اکنون در فضای رسانه‌ای خارج از افغانستان نیز قابل مشاهده است.

در نشست سالانه «مرکز آزادی بیان» که روز سه‌شنبه، ۲۲ ثور در شهر تورنتو برگزار شد، بخش قابل توجهی از گفت‌وگوها به وضعیت خبرنگاران افغانستانی در تبعید اختصاص یافت؛ افرادی که پس از سقوط نظام پیشین و تشدید محدودیت‌ها، کشور را ترک کرده و اکنون در کشورهای مختلف با آینده‌ای نامشخص روبه‌رو هستند.

در این نشست مطرح شد که شمار زیادی از خبرنگاران افغانستانی، با وجود تجربه کاری در رسانه‌های داخلی، در کشورهای میزبان نتوانسته‌اند به حرفه اصلی خود بازگردند و ناچار شده‌اند در حوزه‌های غیررسانه‌ای مشغول به کار شوند.

برخی تحلیلگران حاضر در برنامه این وضعیت را تنها یک مشکل فردی ندانسته و آن را نشانه‌ای از «گسست ساختاری در رسانه افغانستان» توصیف کردند؛ گسستی که به باور آنان، موجب پراکندگی نیروی انسانی و از بین رفتن تداوم حرفه‌ای در نسل روزنامه‌نگاران افغانستانی شده است.

در کنار چالش‌های شغلی، در این نشست به پیامدهای روانی و اجتماعی زندگی در تبعید نیز اشاره شد؛ از جمله فشارهای ناشی از دوری خانواده، نبود ثبات کاری و دشواری در بازسازی مسیر حرفه‌ای در کشورهای جدید.

شرکت‌کنندگان همچنین بر نقش رسانه‌های افغانستانی فعال در خارج از کشور در حفظ جریان اطلاع‌رسانی درباره تحولات داخل افغانستان تأکید کردند، اما در عین حال هشدار دادند که این رسانه‌ها نیز با مشکلاتی چون محدودیت منابع مالی و پراکندگی نیرو مواجه‌اند.

در پایان نشست، از دولت‌ها و نهادهای بین‌المللی خواسته شد تا برای حمایت از خبرنگاران افغانستانی در تبعید و فراهم‌سازی زمینه بازگشت آنان به کار حرفه‌ای رسانه‌ای، برنامه‌های مشخص‌تری روی دست گیرند.