روزنامه گاردین در سرمقاله تازه خود، گفت‌وگوی اتحادیه اروپا با طالبان درباره بازگرداندن مهاجران افغانستان را به‌شدت مورد انتقاد قرار داده و هشدار داده است که این رویکرد به معنای «فروش حقوق دختران، زنان و دیگر افغانستانی‌ها» در برابر سیاست‌های مهاجرتی اروپا است.

گاردین روز شنبه، ۲۷ جون، یادآوری کرده است که تنها چند روز پس از سقوط کابل به دست گروه طالبان در اوت ۲۰۲۱، جوزپ بورل، مسئول وقت سیاست خارجی اتحادیه اروپا، اعلام کرده بود که هرگونه همکاری با حکومت آینده افغانستان به رعایت حقوق اساسی همه افغانستان‌ها، به‌ویژه زنان و دختران، مشروط خواهد بود. اما به نوشته این روزنامه، گروه طالبان از همان روزهای نخست بازگشت به قدرت، محدودیت‌های گسترده‌ای را علیه زنان و دختران وضع کردند و این سیاست‌ها طی پنج سال گذشته به‌صورت پیوسته تشدید شده است.

در این سرمقاله آمده است که گروه طالبان دختران را از آموزش در مقاطع متوسطه و دانشگاه محروم کرده، زنان را از بسیاری از مشاغل، سفر بدون محرم، پارک‌ها، حمام‌های عمومی و بخش بزرگی از زندگی اجتماعی حذف کرده‌اند. گاردین نوشته است که دامنه این محدودیت‌ها تا آنجا گسترش یافته که حتی شنیده شدن صدای زنان در مکان‌های عمومی و از داخل خانه نیز ممنوع اعلام شده است.

گاردین همچنین به قانون جزایی جدید گروه طالبان اشاره کرده و نوشته است که این قانون به مردان اجازه می‌دهد همسران خود را مورد خشونت قرار دهند. بر اساس این گزارش، حتی اگر زنی بتواند استفاده از «خشونت شدید» را ثابت کند، مجازات همسر او ممکن است تنها ۱۵ روز زندان باشد؛ در حالی که آسیب رساندن به یک حیوان می‌تواند تا پنج ماه حبس در پی داشته باشد.

این روزنامه تأکید کرده است که محدودیت‌های گروه طالبان تنها به سلب آزادی‌های مدنی محدود نمی‌شود، بلکه در کشوری که با بحران شدید انسانی روبه‌رو است، جان زنان را نیز به خطر انداخته است. گاردین با اشاره به ارزیابی کارشناسان سازمان ملل نوشته است که این حمله «گسترده، نظام‌مند و همه‌جانبه» به حقوق زنان و دختران، می‌تواند مصداق «آپارتاید جنسیتی» باشد.

گاردین نوشته است که با وجود این وضعیت، اتحادیه اروپا این هفته برای نخستین‌بار از زمان بازگشت گروه طالبان به قدرت، میزبان نمایندگان این گروه در بروکسل بود. هرچند مقام‌های اروپایی تأکید کرده‌اند که این دیدار به معنای به‌رسمیت شناختن طالبان نیست، اما بیش از ۸۰ سازمان حقوق بشری افغانستان و بین‌المللی در نامه‌ای مشترک هشدار داده‌اند که چنین گفت‌وگوهایی خطر «عادی‌سازی و مشروعیت‌بخشی ضمنی» به طالبان را در پی دارد.

در این سرمقاله آمده است که ذاکر جلالی، از مقام‌های وزارت امور خارجه گروه طالبان، این سفر را «نقطه عطف مهمی در روابط» با اتحادیه اروپا توصیف کرده است؛ موضوعی که به نوشته گاردین نشان می‌دهد گروه طالبان این تماس‌ها را گامی در جهت افزایش مشروعیت بین‌المللی خود می‌دانند.

گاردین نوشته است که سخنگوی کمیسیون اروپا اعلام کرده محور اصلی این نشست، بازگرداندن مهاجران افغانستانی بوده که مرتکب جرایم جدی شده یا تهدیدی برای امنیت اروپا محسوب می‌شوند. با این حال، این روزنامه با استناد به گزارش یورونیوز افزوده است که در دعوت‌نامه رسمی اتحادیه اروپا تنها به بازگرداندن «شهروندان افغانستان که حق اقامت در اتحادیه اروپا را ندارند» اشاره شده و سخنی از مجرمان خطرناک به میان نیامده است.

این روزنامه نوشته است که دولت‌های اروپایی در پی افزایش فشارهای سیاسی داخلی، سیاست اخراج مهاجران را تشدید کرده‌اند. پارلمان اروپا نیز اخیراً از طرح‌هایی حمایت کرده است که روند اخراج مهاجران فاقد مدارک قانونی را تسریع می‌کند و امکان بازداشت آنان تا دو سال یا انتقال‌شان به مراکز خارج از خاک اروپا را فراهم می‌سازد.

گاردین به هشدار ولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، نیز اشاره کرده و نوشته است که حقوق بین‌الملل بازگرداندن افراد به کشورهایی را که در آن با خطر نقض جدی حقوق بشر یا آسیب‌های جبران‌ناپذیر روبه‌رو هستند، ممنوع می‌داند.

این روزنامه همچنین یادآور شده است که تنها در سال گذشته بیش از یک‌ونیم میلیون شهروند افغانستان از ایران اخراج شدند و پاکستان نیز هزاران مهاجر افغانستان را به‌صورت اجباری بازگرداند. به نوشته گاردین، مصاحبه‌های سازمان ملل با بازگشت‌کنندگان نشان می‌دهد که شماری از آنان پس از بازگشت با تهدید، بازداشت خودسرانه و شکنجه روبه‌رو شده‌اند.

گاردین در پایان نوشته است که اروپا به جای تمرکز بر حمایت از حقوق بشر و حفاظت از افغانستان‌های در معرض خطر، کنترل مهاجرت را در اولویت قرار داده است. این روزنامه تأکید کرده است دولت‌هایی که مدعی حمایت از زنان افغانستان هستند، باید برای به‌رسمیت شناختن آپارتاید جنسیتی به‌عنوان جرم در حقوق بین‌الملل تلاش کنند، کمک‌های بشردوستانه به افغانستان را افزایش دهند و برای افغانستانی‌هایی که از کشور گریخته‌اند آینده‌ای امن فراهم سازند؛ نه اینکه با همکاری گروه طالبان، آنان را به کشوری بازگردانند که ممکن است بازگشت به آن به بهای جانشان تمام شود.