به دنبال درگیری های اخیر مخالفان گروه طالبان در ولایت بدخشان در شمال‌شرقی افغانستان منتقدان این گروه می‌گویند گسترش مدارس دینی، پرورشگاه‌های تحت کنترل طالبان و آموزش ایدئولوژیک کودکان، می‌تواند به یکی از ابزارهای این گروه برای تداوم جنگ در شمال‌شرق افغانستان تبدیل شود.

پس از افزایش درگیری‌ها در ولایت بدخشان و ظهور گروه‌های مسلح مخالف  گروه طالبان، نشانه‌هایی از تغییر راهبرد این گروه در حفظ توان نظامی و ایدئولوژیک دیده می‌شود.

در کنار اعزام نیرو و تقویت حضور امنیتی، منتقدان گروه طالبان می‌گویند این گروه با تمرکز بر آموزش کودکان در مدارس دینی و پرورشگاه‌های تحت کنترل خود، در پی پرورش نسلی است که در آینده بتواند پایه انسانی ساختار نظامی و ایدئولوژیک گروه طالبان را حفظ کند.

در ماه‌های اخیر، رسانه‌های وابسته به گروه طالبان بارها تصاویری از فرزندان جنگجویان کشته‌شده این گروه منتشر کرده‌اند؛ کودکانی که در مراسم رسمی از «فداکاری» پدران خود سخن می‌گویند یا اشعار و سرودهایی در ستایش «امارت اسلامی» اجرا می‌کنند.

منتقدان این اقدامات را بخشی از تبلیغات سازمان‌یافته گروه طالبان برای مشروعیت‌بخشی به روایت جنگ و انتقال آن به نسل جدید می‌دانند.

هم‌زمان، گروه طالبان کنترل مراکز نگهداری کودکان بی‌سرپرست را نیز گسترش داده‌اند.

وزارت کار و امور اجتماعی این گروه پیش‌تر فعالیت پرورشگاه‌های خصوصی را متوقف و اعلام کرد که کودکان این مراکز به پرورشگاه‌های دولتی منتقل می‌شوند.

گروه طالبان هدف این تصمیم را بهبود خدمات آموزشی عنوان کرده‌اند، اما منتقدان می‌گویند این اقدام، نظارت انحصاری این گروه بر آموزش و تربیت هزاران کودک را افزایش می‌دهد.

به باور تحلیلگران، اهمیت این سیاست در ولایت‌هایی مانند بدخشان بیشتر است؛ جایی که گروه طالبان با مقاومت‌های مسلحانه و نارضایتی‌های محلی روبه‌رو هستند.

آنان هشدار می‌دهند که اگر آموزش این کودکان بر پایه روایت ایدئولوژیک و حذف آموزش‌های متنوع و مدرن استوار باشد، گروه طالبان در بلندمدت نیروی انسانی وفادارتری برای حفظ حاکمیت خود در اختیار خواهند داشت.

گروه طالبان تاکنون جزئیات محتوای آموزشی مدارس دینی و پرورشگاه‌های تحت مدیریت خود را به‌صورت عمومی منتشر نکرده‌اند و دسترسی نهادهای مستقل و رسانه‌ها به این مراکز نیز بسیار محدود است.

از همین رو، ارزیابی مستقل درباره گستره و محتوای آموزش‌های ارائه‌شده در این مراکز امکان‌پذیر نیست.

در حالی که درگیری‌ها در بدخشان وارد مرحله تازه‌ای شده است، برخی ناظران معتقدند تهدید گروه طالبان تنها به میدان نبرد محدود نمی‌شود، بلکه رقابت بر سر شکل‌دهی به ذهنیت نسل آینده نیز به بخشی از این منازعه تبدیل شده است.