FAYEZ NURELDINE
دونالد ترامپ، رییس جمهو امریکا اعلام کرد که توافقنامه هستهای با عربستان سعودی را در صورتی تأیید میکند که عربستان به «پیمان ابراهیم» بپیوندد و برای عادیسازی روابط خود با اسرائيل اقدام کند.
ترامپ امروز (پنجشنبه، اول اسد) با نشر پیامی در تروث سوشال گفته است که «ایالات متحده با ایجاد تأسیسات هستهای غیرنظامی (بدون غنیسازی اورانیوم) مخالفتی ندارد.»
توافق هستهای میان امریکا و عربستان روز گذشته توسط وزرای انرژی هردو کشور در واشنگتن امضا شد. براساس آن شرکتهای امریکایی در قرارداد ۳۰ ساله در بدل دهها میلیارد دالر در عربستان تأسیسات هستهای برای تولید انرژی برق و تحقیقات خواهند ساخت. اما اجرای آن ملزم به تأیید رییس جمهور و عدم ممانعت کنگره طی ۹۰ روز آینده است.
حالا رییس جمهور امریکا مهر تأیید خود را به اقدام مهمی مشروط کرده است.
ترامپ گفته است: «توافق هستهای غیرنظامی که میان وزارت انرژی امریکا و عربستان سعودی در حال انجام است و صرفا به استفاده غیرنظامی مربوط میشود، مشابه برنامههایی که ایران و امارات متحده عربی و کشورهای دیگر از آن برخوردارند، مورد تایید قرار خواهد گرفت.»
اما او افزوده است که «تأیید این توافق مشروط به پیوستن عربستان سعودی به توافقنامه ابراهیم است که توافقنامهی بسیار معتبر و موفقی به شمار میرود.»
پیمان ابراهیم چیست؟
توافقنامه یا پیمان ابراهیم یک معاهدهی دوجانبه و چندجانبه است که در سپتامبر ۲۰۲۰ در نخستین دورهی ریاست جمهوری ترامپ به ابتکار دولت امریکا شکل گرفت.
این پیمان با استفاده از این باور که اسلام و یهودیت هردو ادیان ابراهیمی هستند، قصد دارد کشورهای مسلمان و اسرائيل را به خاطر یک «ریشهی مشترک» به صلح فراخواند.
هدف اصلی و عملی این معاهده، «عادیسازی کامل روابط دیپلماتیک، بازگشایی سفارتخانهها، تبادل سفیر، برقراری پروازهای مستقیم تجاری و شکلگیری اتحادهای راهبردی نظامی و فناوری» میان اسرائيل و کشورهای مسلمان به ویژه دولتهای عربی است.
به جز امارات و بحرین که در ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۰ در کاخ سفید پیمان ابراهیم را امضا کردند، یک ماه بعد از آن سودان و در دسامبر همان سال مراکش به این معاهده پیوست. آخرین کشور مسلمان، قزاقستان است که در نوامبر ۲۰۲۵ این پیمان را امضا کرد.
در واقع کشورهایی که به این پیمان میپیوندند، اسرائیل را به عنوان یک کشور مستقل به رسمیت میشناسند و پس از آن به پذیرش دیپلماتها و رعایت همه پروتکلهای سیاسی بینالدول اقدام خواهند کرد.
اما عربستان سعودی تا هنوز به این پیمان نپیوسته است. شرط عربستان به رسمیت شناختن همزمان کشور فلسطین است. به همین دلیل، عربستان پیش از این بارها گفته است که چنین اقدامی «مستلزم یک نقشهی راه برای تشکیل کشور مستقل فلسطین است.
