دگرگونی مذهبی جهان تا سال ۲۰۷۰؛ اسلام در غرب گسترش مییابد و افریقا به قلب مسیحیت جهان تبدیل میشود
ترکیب مذهبی جهان در پنج دهه آینده تغییر خواهد کرد؛ مسلمانان با سرعت بیشتری نسبت به دیگر گروههای مذهبی رشد خواهند کرد و افریقا به بزرگترین مرکز جمعیت مسیحی جهان تبدیل خواهد شد.
پیشبینی تازهای مرکز پژوهشی پیو نشان میدهد که مسلمانان تا سال ۲۰۳۵ از مسیحیان پیشی خواهند گرفت و به بزرگترین گروه مذهبی جهان تبدیل خواهند شد.
بر اساس این پژوهش که روز چهارشنبه، ۲۷ عقرب منتشر شد، تا سال ۲۰۳۵، شمار مسلمانان جهان به دو میلیارد و ۵۷۰ میلیون نفر و شمار مسیحیان به دو میلیارد و ۵۲۰ میلیون نفر خواهد رسید. جوانتر بودن جمعیت مسلمانان و نرخ بالاتر فرزندآوری در خانوادههای مسلمان، از عوامل اصلی این تغییر خواهد بود.
پیو پیشبینی کرده است که در فاصله سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۷۰، جمعیت مسلمانان جهان از طریق رشد طبیعی، یعنی تفاوت میان تولدها و مرگومیر، حدود یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون نفر افزایش یابد؛ در حالی که این رقم برای مسیحیان حدود ۷۹۲ میلیون نفر خواهد بود.
مرکز پژوهشی پیو میگوید که در سال ۲۰۲۰ نزدیک به دو میلیارد و ۳۰۰ میلیون مسیحی و حدود دو میلیارد مسلمان در جهان زندگی میکردند. اگر روندهای کنونی ادامه یابد، مسلمانان تا سال ۲۰۳۵ با حدود ۵۰ میلیون نفر تفاوت از مسیحیان پیشی خواهند گرفت و به پرجمعیتترین گروه مذهبی جهان تبدیل خواهند شد.
پژوهشگران میگویند تا سال ۲۰۷۰، شمار مسلمانان به بیش از سه میلیارد و ۶۰۰ میلیون نفر و شمار مسیحیان به حدود سه میلیارد نفر خواهد رسید. در این دوره، سهم مسلمانان از جمعیت جهان از ۲۵.۶ درصد در سال ۲۰۲۰ به ۳۵.۸ درصد در سال ۲۰۷۰ افزایش خواهد یافت. سهم مسیحیان نیز از ۲۸.۸ درصد به ۲۹.۱ درصد خواهد رسید.
فرزندآوری؛ عامل اصلی رشد مسلمانان
این پژوهش نشان میدهد که مسلمانان در مقایسه با دیگر گروههای مذهبی، نرخ فرزندآوری بالاتری دارند. در سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵، میانگین فرزندآوری زنان مسلمان ۳.۱ فرزند و زنان مسیحی ۲.۵ فرزند بوده است.
پیو میگوید جوانتر بودن جمعیت مسلمانان و تفاوت در نرخ فرزندآوری، از مهمترین عوامل رشد جمعیت مسلمانان در دهههای آینده خواهد بود.
تغییر دین نیز در این روند نقش دارد، اما تأثیر آن در مقایسه با رشد طبیعی جمعیت کمتر است. بر اساس پیشبینی پیو، در فاصله سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۷۰، تفاوت میان شمار افرادی که اسلام را ترک میکنند و کسانی که به آن میپیوندند، به کاهش خالص حدود هشت میلیون نفر از جمعیت مسلمانان منجر خواهد شد.
در مقابل، مسیحیت در همین دوره با کاهش خالص حدود ۱۰۵ میلیون نفر از طریق تغییر دین مواجه خواهد شد؛ بیشتر افرادی که مسیحیت را ترک میکنند، به گروه افراد بدون وابستگی مذهبی خواهند پیوست.
افریقا؛ مرکز آینده مسیحیت جهان
پیشبینی پیو نشان میدهد که کشورهای جنوب صحرای افریقا در دهههای آینده به مهمترین مرکز جمعیت مسیحی جهان تبدیل خواهد شد.
در سال ۲۰۲۰، حدود ۷۰۰ میلیون مسیحی در این منطقه زندگی میکردند که ۳۱ درصد از کل مسیحیان جهان را تشکیل میدادند. این رقم تا سال ۲۰۷۰ به حدود یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون نفر افزایش خواهد یافت و بیش از ۵۴ درصد مسیحیان جهان در این منطقه زندگی خواهند کرد. بر اساس این برآورد، جمهوری دموکراتیک کانگو تا سال ۲۰۷۰ جای امریکا را بهعنوان کشوری با بیشترین شمار مسیحیان خواهد گرفت.
همزمان، جمعیت مسلمانان کشورهای جنوب صحرای افریقا نیز بهسرعت افزایش خواهد یافت. بر اساس پیشبینی پیو، جمعیت مسلمانان این منطقه از ۳۶۹ میلیون نفر در سال ۲۰۲۰ به ۹۸۰ میلیون نفر در سال ۲۰۷۰ خواهد رسید.
در امریکا، جمعیت مسیحیان کاهش خواهد یافت. این کشور که در سال ۲۰۲۰ بزرگترین جمعیت مسیحی جهان را داشت، تا سال ۲۰۷۰ با کاهش جمعیت مسیحیان از ۲۱۷ میلیون به ۱۷۴ میلیون نفر مواجه خواهد شد. با این حال، مسیحیان همچنان بزرگترین گروه دینی این کشور خواهند بود.
پاکستان در صدر کشورهای مسلمان
این پژوهش همچنان نشان میدهد که بیشتر رشد جمعیت مسلمانان در کشورهایی رخ خواهد داد که هماکنون اکثریت جمعیت آنها مسلمان هستند.
پاکستان، که در سال ۲۰۲۰ دومین کشور پرجمعیت مسلمان جهان بود، تا سال ۲۰۷۰ با افزایش جمعیت مسلمانان از ۲۲۷ میلیون به ۴۶۱ میلیون نفر، به بزرگترین کشور مسلمان جهان تبدیل خواهد شد.
پیو پیشبینی کرده است که مسلمانان تا سال ۲۰۷۰ همچنان در بیشتر مناطق جهان اقلیت خواهند بود، اما سهم آنان در برخی مناطق افزایش خواهد یافت.
در سال ۲۰۲۰، حدود ۵۹ درصد مسلمانان جهان در منطقه آسیا و اقیانوسیه زندگی میکردند. شمار مسلمانان این منطقه همچنان افزایش خواهد یافت، اما رشد سریعتر جمعیت در جنوب صحرای افریقا باعث میشود که تا سال ۲۰۷۰ کمتر از نیمی از مسلمانان جهان در آسیا و اقیانوسیه زندگی کنند.
در منطقه آسیا و اقیانوسیه نیز مسلمانان پیشبینی میشود از افراد بدون وابستگی مذهبی پیشی بگیرند و به بزرگترین گروه مذهبی این منطقه تبدیل شوند.
پیو همچنان پیشبینی میکند که شمار افراد بدون وابستگی مذهبی در بیشتر کشورها افزایش مییابد، اما سهم آنان از کل جمعیت جهان از ۲۴.۲ درصد در سال ۲۰۲۰ به ۱۷ درصد در سال ۲۰۷۰ کاهش خواهد یافت.
پژوهشگران پیو در این پیشبینیها، ساختار سنی جمعیت، نرخ فرزندآوری، مرگومیر، مهاجرت و تغییر دین را در نظر گرفتهاند.

