روز جهانی آزادی مطبوعات؛ بنت: طالبان باید تمام خبرنگاران بازداشت‌شده را آزاد کنند Victor J. Blue/The New York Times

روز جهانی آزادی مطبوعات؛ بنت: طالبان باید تمام خبرنگاران بازداشت‌شده را آزاد کنند

ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر افغانستان، به مناسبت روز جهانی آزادی مطبوعات با انتشار بیانیه‌ای تازه بار دیگر خواستار آزادی فوری و بدون قید و شرط خبرنگاران بازداشت‌شده در افغانستان شده است.

او روز یک‌شنبه، ۱۳ ثور، تأکید کرده است که گروه طالبان باید تضمین کنند کارمندان رسانه‌ای بتوانند بدون ترس از بازداشت، تهدید یا آزار، به فعالیت حرفه‌ای خود ادامه دهند. بنت هشدار داده که از زمان بازگشت گروه طالبان به قدرت، آزادی رسانه‌ها در افغانستان به‌گونه چشم‌گیر و نگران‌کننده کاهش یافته و فضای کاری خبرنگاران به‌شدت محدود شده است.

به گفته او، گزارش‌دهی مستقل در کشور با محدودیت‌های گسترده روبه‌رو شده و خبرنگاران در شرایطی خصمانه فعالیت می‌کنند. همچنین شهروندانی که با رسانه‌ها همکاری می‌کنند نیز با تهدید، نظارت و حتی بازداشت مواجه‌اند که این وضعیت جریان آزاد اطلاعات را به‌شدت تضعیف کرده است.

بنت افزوده است که در شرایط کنونی، حتی گزارش‌های عادی نیز می‌تواند خطرناک تلقی شود و هر نوع محتوای انتقادی، به‌ویژه در مورد حقوق زنان و دختران، با واکنش تند مواجه می‌شود. او همچنین به وضعیت دشوار خبرنگاران زن اشاره کرده و گفته است آنان با تبعیض، محدودیت رفت‌وآمد و الزام‌های پوشش اجباری روبه‌رو هستند.

بر اساس اطلاعات ارائه‌شده از سوی او، تنها در سال ۲۰۲۵ میلادی دست‌کم ۳۲ مورد بازداشت خبرنگاران در افغانستان ثبت شده است؛ آماری که به گفته بنت نشان‌دهنده افزایش فشارها بر رسانه‌ها و فعالان رسانه‌ای است. او همچنین هشدار داده که فضای مدنی در افغانستان روزبه‌روز محدودتر شده و سرکوب آزادی بیان گسترش یافته است.

ریچارد بنت در ادامه به سانسور کتاب‌ها و نشریات و محدود شدن دسترسی به اطلاعات اشاره کرده و گفته است خبرنگاران حتی به دلیل فعالیت در شبکه‌های اجتماعی نیز با مجازات و تهدید روبه‌رو می‌شوند.

او در بخش دیگری از بیانیه خود به مشکلات مالی رسانه‌های افغانستان نیز پرداخته و گفته است که رسانه‌ها علاوه بر محدودیت‌های امنیتی و سیاسی، از کاهش حمایت‌های بین‌المللی نیز به‌شدت آسیب دیده‌اند. به گفته او، این وضعیت توانایی رسانه‌ها را برای فعالیت امن و گزارش‌دهی مستقل به شکل جدی کاهش داده است.

بنت تأکید کرده است که خبرنگاران افغانستان، چه در داخل کشور و چه در تبعید، با وجود همه دشواری‌ها همچنان در خط مقدم اطلاع‌رسانی و افشای نقض حقوق بشر قرار دارند و نقش آنان در تأمین حق دسترسی مردم به اطلاعات حیاتی است.

او از جامعه جهانی خواسته است تا با افزایش حمایت‌های مالی و فنی از رسانه‌های مستقل، از خبرنگاران افغانستان در داخل و خارج کشور پشتیبانی کند و نقش رسانه‌های آزاد را در حفاظت از حقوق بشر و آینده افغانستان غیرقابل جایگزین دانسته است.