عبدالباری جهانی، شاعر و نویسنده و وزیر پیشین اطلاعات و فرهنگ افغانستان، در واکنش به بحثهای اخیر درباره جایگاه زبانهای پشتو و فارسی میگوید که دامنزدن به اختلافات زبانی، افغانستان را به سوی دشمنی میان اقوام میکشاند و وحدت ملی را تضعیف میکند.
جهانی روز جمعه، ۱۳ سنبله، در پیامی در فیسبوک گفته است که افغانستان در شرایطی قرار دارد که مردم آن با مشکلات جدی در بخش آموزش، بیکاری، فقر و گرسنگی روبهرو هستند و هزاران جوان بهدلیل بیکاری ناگزیر به ترک کشور میشوند. او تأکید کرده که در چنین شرایطی، وحدت ملی و شریک غم یکدیگر بودن برای مقابله با مشکلات لازم است، نه دامنزدن به اختلافات قومی و زبانی.
این اظهارات در پی بالاگرفتن بحثها دربارهی جایگاه زبان پشتو و فارسی در افغانستان مطرح شده است. جهانی با اشاره به سخنان اخیر لطفالله حکیمی، سرمفتش وزارت دفاع طالبان، مبنی بر اینکه پشتو «تنها زبان ملی» افغانستان است، گفته که این اظهارات باعث خشم شماری از غیرپشتونها و واکنشهای تند متقابل شده است.
جهانی در پیام خود نوشته است که برخی افراد با تعمیم سخنان یک فرد به تمام پشتونها و در مقابل، با پاسخهای تند، زمینه آغاز یک «جنگ» میان پشتو و فارسی را فراهم کردهاند.
او گفته است که در ماده شانزدهم قانون اساسی سال ۲۰۰۴ افغانستان، پشتو و دری بهعنوان زبانهای رسمی دولت تعیین شدهاند و از هیچ زبانی بهعنوان «زبان ملی» نام برده نشده است.
جهانی هشدار داده است که ادامه تنشهای زبانی و قومی میتواند روابط میان اقوام افغانستان را از همزیستی به دشمنی تبدیل کند و در نهایت به سود «دشمنان افغانستان» تمام میشود. او تأکید کرده که افغانستان متعلق به همه اقوام این کشور است و نه پشتونها بهتنهایی میتوانند آن را آباد کنند و نه سایر اقوام میتوانند بدون پشتونها به رفاه برسند.
این شاعر و نویسنده افزوده که افغانستان «کشوری متشکل از اقوام مختلف» است و زیبایی و بقای آن نیز به همزیستی همین اقوام وابسته است. او از مردم خواسته در برابر کسانی که با دامنزدن به اختلافات قومی و زبانی باعث ایجاد نفاق میشوند، ایستادگی کنند و اجازه ندهند اختلافات زبانی به دشمنی میان مردم تبدیل شود.
اظهارات اخیر یک مقام طالبان که پشتو را تنها زبان ملی کشور خواند، با واکنشهای گستردهای در شبکههای اجتماعی روبهرو شد.
