شش سال پس از ترور یما سیاوش؛ پرونده او در لاهه به کجا رسیده است؟
شش سال پس از ترور یما سیاوش، خبرنگار برجسته تلویزیونی در افغانستان، خانواده او همچنان در تلاش برای روشنشدن حقیقت و شناسایی عاملان این رویداد است.
بکتاش سیاوش، عضو پیشین پارلمان افغانستان و برادر یما سیاوش، همزمان با ششمین سالگرد ترور این خبرنگار، در پیامی در فیسبوک بر ادامه پیگیری پرونده قتل او و دادخواهی برای شناسایی و محاکمه عاملان این رویداد تأکید کرده است.
هایدی دایکستال، وکیل پرونده یما سیاووش در پیامی به اکسوس میگوید موضوع قتل این خبرنگار همچنان در دستور کار دفتر دادستانی دیوان کیفری بینالمللی (ICC) قرار دارد و این پرونده در سازمان ملل نیز از منظر حقوق بینالملل کیفری و حقوق بشر پیگیری میشود.
دایکستال، به مناسبت ششمین سالگرد ترور این خبرنگار گفته است که راههای حقوقی دیگری نیز برای پیگیری پرونده در حال بررسی است.
او میگوید: «با گذشت شش سال، تلاش برای کشف حقیقت و دستیابی به عدالت همچنان ادامه دارد. پرونده او نباید به فراموشی سپرده شود.»
به گفتهی دایکستال، با همکاری سازمانهای برجسته حقوق بشری، تحقیقات مستقلی نیز برای جمعآوری اطلاعات و شواهد بیشتر انجام شده است؛ شواهدی که میتوان آنها را در اختیار سازمان ملل متحد و دیوان کیفری بینالمللی قرار داد.
او گفته است که برای جلوگیری از تکرار حملات علیه خبرنگاران، باید دربارهی این رویدادها تحقیقات کامل و شفاف انجام شود و عاملان آنها در برابر عدالت پاسخگو باشند.
یما سیاوش، خبرنگار و گرداننده پیشین برنامههای سیاسی طلوعنیوز، در هفتم نوامبر ۲۰۲۰ در انفجاری در منطقهی مکروریان شهر کابل کشته شد. در این انفجار، دو تن از همکاران او نیز جان باختند.
سیاوش هنگام کشتهشدن در بانک مرکزی افغانستان کار میکرد. او پیش از آن، از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۵، گردانندگی برنامههای سیاسی طلوعنیوز را بر عهده داشت.
قتل او در دورهای رخ داد که خبرنگاران و فعالان مدنی افغانستان با موجی از تهدیدها و حملات هدفمند روبهرو بودند. بر اساس گزارش سازمان ملل متحد، دستکم ۳۳ خبرنگار و کارمند رسانهای در فاصله سالهای ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۱ در افغانستان کشته شدند.
همزمان با ششمین سالگرد کشتهشدن یما سیاوش، فرنگیس میرزاد، هنرمند افغانستانی، با ساخت و اجرای آهنگی به یاد او و دیگر قربانیان خشونت، یاد این خبرنگار را گرامی داشته است.
میرزاد میگوید که یما سیاوش برای نسل جوان افغانستان نمادی از شجاعت، متانت، صداقت و دانش بود.
فرنگیس میرزاد میگوید پس از شنیدن خبر کشتهشدن یما سیاوش در سال ۲۰۲۰، آهنگی را بر اساس سروده «از خون جوانان وطن لاله دمیده» اثر هیلا صدیقی، شاعر ایرانی، ساخت؛ و اکنون پس از شش سال توانسته است این اثر را با همان احساس نخست اجرا و تصویری کند.
به گفتهی او، هدف از ساخت این آهنگ و ویدیو، گرامیداشت یاد قربانیان و زنده نگهداشتن نام کسانی است که در راه حقیقت و خدمت به مردم جان باختند.
میرزاد پیام اصلی این اثر را آگاهی، مسئولیتپذیری و ایستادگی در برابر خشونت و بیعدالتی دانسته و گفته است که میخواهد نسل جوان افغانستان بداند قلم، دانش و اندیشه از نیرومندترین ابزارها برای دفاع از حقیقت و کرامت انسانیاند.
با گذشت شش سال از ترور یما سیاوش، خانواده او همچنان خواهان شناسایی و پاسخگو ساختن عاملان این رویداد است؛ پروندهای که با وجود پیگیری در نهادهای بینالمللی، هنوز به نتیجهای قضایی نهایی نرسیده است.

