کریمه شبرنگ
Social media

از بامیان تا برلین؛ شاعر افغانستانی در کاخ شونهاوزن از حذف هنر و خاموش‌سازی زنان گفت

کریمه شبرنگ، شاعر و نویسنده افغانستانی، در سخنرانی درباره سرکوب زنان، سانسور هنر و نابودی میراث فرهنگی، در کاخ تاریخی شونهاوزن برلین، می‌گوید که مبارزه برای آزادی هنر، بخشی جدایی‌ناپذیر از مبارزه فمینیستی و مقاومت در برابر نظام‌های تمامیت‌خواه است.

شبرنگ روز پنج‌شنبه، ۲۱ عقرب، در حضور شماری از فرهنگیان، نویسندگان، سیاست‌مداران و فعالان مدنی، سخنرانی خود را با عنوان «زنی در برابر دیوار» و با محوریت «چرا مبارزه برای آزادی هنر، مبارزه‌ای فمینیستی نیز هست؟» ارائه کرد.

او در این سخنرانی، سرکوب زنان و هنرمندان در افغانستان تحت حاکمیت طالبان را با سیاست‌های سانسور و حذف آثار هنری در دوران آلمان نازی مقایسه کرده و گفته است که قدرت‌های تمامیت‌خواه از صداها، اندیشه‌ها و جلوه‌های هنری متفاوت هراس دارند.

شبرنگ گفته است: «نازیسم آلمان و طالبان پشتون افغانستان یک پدیده تاریخی واحد نیستند و یکی دانستن آنها تاریخ را ساده می‌کند. اما در منطق حذف، شباهتی هراس‌آور بین‌شان وجود دارد؛ قدرت ابتدا آرمانی از انسان و جامعه می‌سازد، سپس هرچه را از آن آرمان جا نمی‌شود مسئله اعلام می‌کند.»

شبرنگ با اشاره به تخریب پیکره‌های بودای بامیان در سال ۲۰۰۱ و مصادره آثار هنری در آلمان نازی، تأکید کرده که نابودی هنر و میراث فرهنگی تنها از بین بردن اشیای تاریخی نیست، بلکه به معنای حذف بخشی از حافظه و هویت جمعی انسان‌هاست.

او هم‌چنان با یادآوری تجربه زنان شاعر افغانستان، از جمله مخفی بدخشی، درباره‌ی محدودیت‌های زنان در آفرینش هنری و سرکوب صدای آنان سخن گفت.

این شاعر افغانستانی در بخشی از سخنانش فمینیسم را فراتر از مطالبه حقوق زنان دانسته و آن را دفاع از حق انسان برای متفاوت‌بودن و آزادانه اندیشیدن توصیف کرد.

او تأکید کرده است: «آزادی دقیقاً از همین نقطه آغاز می‌شود؛ از حق متفاوت بودن و متفاوت ماندن.»