سه رهبر
Chinese press, X/RussianPresident, Reuters

دیدار تاریخی سه ابرقدرت؛ ترامپ دنبال خلع سلاح، پوتین در پی اوکراین؛ شی از این دیدار چه می‌خواهد؟

دونالد ترامپ، رییس‌جمهور امریکا، ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهور روسیه و شی جین‌پینگ، رییس‌جمهور چین قرار است پنج‌شنبه‌ی آینده در شهر شنژن چین دیدار کنند؛ نشستی که با وجود تاریخی‌بودن، از همین حالا با اختلاف بر سر دستور کار روبه‌رو است. 

هر سه رهبر از این دیدار انتظار متفاوتی دارند و مقام‌های امریکایی نیز می‌گویند نباید انتظار دستیابی به توافقی مشخص را داشت.

به گزارش روزنامه‌ی لس‌آنجلس تایمز، این نشست برای هر یک از سه رهبر، بیش از آن‌که فرصتی برای حل اختلاف‌های جهانی باشد، می‌تواند فرصتی برای پیش‌بردن اهداف سیاسی و نمایش جایگاه بین‌المللی‌شان باشد.

دونالد ترامپ می‌خواهد موضوع کاهش تسلیحات هسته‌ای را در مرکز گفت‌وگوها قرار دهد و چین و روسیه را به همکاری برای محدودکردن زرادخانه‌های هسته‌ای‌شان تشویق کند. با این حال، پکن تمایلی به متوقف‌کردن برنامه‌ی هسته‌ای خود ندارد و مقام‌های چینی این روند را مسئله‌ای مرتبط با امنیت و بقای کشورشان می‌دانند.

در سوی دیگر، ولادیمیر پوتین امیدوار است موضوع جنگ اوکراین را مطرح کند؛ جنگی که پس از چهار سال، هزینه‌های سنگینی بر اقتصاد و توان نظامی روسیه تحمیل کرده است. اما واشنگتن اعلام کرده که ترامپ قصد ندارد در این نشست درباره‌ی اوکراین گفت‌وگو کند؛ موضوعی که می‌تواند یکی از مهم‌ترین خواسته‌های مسکو را بی‌پاسخ بگذارد.

چین؛ میزبان یا برنده‌ی اصلی تصویر سیاسی؟

در میان این اختلاف‌ها، شی جین‌پینگ شاید بیش از دو رهبر دیگر از خودِ برگزاری نشست سود ببرد. او می‌تواند با میزبانی از رییس‌جمهور امریکا و رییس‌جمهور روسیه، تصویری از چین به‌عنوان قدرتی تأثیرگذار در معادلات جهانی ارائه کند؛ کشوری که می‌تواند رقبای بزرگ را در خاک خود گردهم آورد.

این تصویر برای پوتین نیز اهمیت دارد. حضور در کنار رهبران امریکا و چین به او امکان می‌دهد خود را هم‌چنان یکی از بازیگران اصلی سیاست جهانی نشان دهد؛ به‌ویژه در شرایطی که جنگ اوکراین به اعتبار و توان اقتصادی و نظامی روسیه آسیب زده است.

ترامپ نیز در پی نمایش نقش خود در سیاست جهانی است. این نشست فرصتی برای او فراهم می‌کند تا پس از شکست سنگین حزب جمهوری‌خواه در انتخابات میان‌دوره‌ای امریکا، بار دیگر توجه‌ها را به نقش خود در تصمیم‌گیری‌های بین‌المللی جلب کند.

اوکراین؛ کشوری که ممکن است بدون حضورش درباره‌ی آن تصمیم گرفته شود

یکی از حساس‌ترین بخش‌های این نشست، غیبت اوکراین است. در حالی که پوتین خواهان گفت‌وگو درباره‌ی جنگ این کشور است، ترامپ گفته قصد ندارد این موضوع را در نشست سه‌جانبه مطرح کند. با این حال، نگرانی کی‌یف از این است که فشارهای امریکا برای پایان‌دادن به جنگ، زمینه‌ی امتیازدهی به روسیه را فراهم کند.

این وضعیت پرسش مهمی را مطرح می‌کند: آیا قدرت‌های بزرگ می‌توانند درباره‌ی بحران‌های یک کشور گفت‌وگو کنند، بی‌آن‌که نماینده‌ی آن کشور در میز مذاکره حضور داشته باشد؟

تفاوت دستور کار سه رهبر ممکن است این نشست را به نمایشی سیاسی تبدیل کند؛ گزارش لس‌آنجلس تایمز این نشست را از نظر تصاویر سیاسی با کنفرانس یالتا در سال ۱۹۴۵ مقایسه کرده است؛ جایی که رهبران امریکا، شوروی و بریتانیا درباره‌ی نظم پس از جنگ جهانی دوم گفت‌وگو کردند. با این حال، تفاوت مهم آن است که نشست پیش‌رو هنوز هیچ توافق یا طرح مشترکی برای تغییر نظم جهانی در چشم‌انداز ندارد.

در نهایت، ممکن است نشست شنژن بیش از آن‌که به توافقی درباره‌ی تسلیحات هسته‌ای یا بحران‌های جهانی منجر شود، به صحنه‌ای برای نمایش قدرت و نفوذ سه رهبر تبدیل شود؛ نشستی که هر یک از آنان می‌خواهد از آن تصویری به سود خود به جهان ارائه کند.