سازمان گزارشگران بدون مرز هم‌زمان با فرارسیدن روز جهانی پناهندگان، در گزارشی تازه اعلام کرده است که افغانستان پس از بازگشت گروه طالبان به قدرت، به بزرگ‌ترین کانون تبعید روزنامه‌نگاران در جهان تبدیل شده است.

این سازمان روز جمعه، ۱۹ جون، با نشر گزارش گفته است که از ماه آگست ۲۰۲۱ تاکنون، دست‌کم ۶۷۷ خبرنگار افغانستانی با حمایت این نهاد ناچار به ترک کشور شده‌اند؛ آماری که نزدیک به نیمی از مجموع خبرنگاران تبعیدی تحت حمایت گزارشگران بدون مرز در سراسر جهان را تشکیل می‌دهد.

به گفته این سازمان، افغانستان به یکی از خطرناک‌ترین کشورها برای فعالیت رسانه‌ای تبدیل شده است. گزارش تأکید می‌کند که محدودیت‌های گسترده بر آزادی بیان، بازداشت‌های خودسرانه، تهدیدهای امنیتی و سرکوب رسانه‌های مستقل، صدها خبرنگار را ناچار به ترک کشور کرده است. بر اساس این گزارش، بیشترین موج خروج خبرنگاران در سال ۲۰۲۲ ثبت شده و این روند همچنان ادامه دارد؛ به‌گونه‌ای که تنها در سال ۲۰۲۵ نیز ده‌ها خبرنگار دیگر افغانستان را ترک کرده‌اند.

گزارشگران بدون مرز تأکید کرده است که خروج از افغانستان به معنای پایان خطر نیست. بسیاری از خبرنگاران افغانستانی که به کشورهای همسایه، به‌ویژه پاکستان، پناه برده‌اند، با خطر بازداشت، اخراج اجباری، نداشتن اقامت قانونی، محرومیت از حق کار و دسترسی محدود به خدمات درمانی روبه‌رو هستند.

این سازمان هشدار داده است که سیاست اخراج مهاجران افغانستانی از پاکستان، شماری از روزنامه‌نگاران را به اجبار به افغانستان بازگردانده است؛ جایی که همچنان خطر بازداشت، پیگرد و سرکوب آنان را تهدید می‌کند.

این گزارش همچنین نشان می‌دهد که بحران تبعید روزنامه‌نگاران به افغانستان محدود نمی‌شود. در پنج سال گذشته، شمار کشورهایی که خبرنگاران از آن‌ها ناچار به فرار شده‌اند، از ۱۹ به ۴۰ کشور افزایش یافته است. روسیه، میانمار و شماری از کشورهای آفریقایی و امریکای لاتین نیز از جمله کشورهایی هستند که سرکوب سیاسی، جنگ، خشونت سازمان‌یافته و محدودیت‌های رسانه‌ای، خبرنگاران را به ترک کشور واداشته است.

گزارشگران بدون مرز هشدار داده است که ادامه این روند، آینده روزنامه‌نگاری مستقل و دسترسی شهروندان به اطلاعات آزاد و قابل اعتماد را با تهدیدی جدی روبه‌رو می‌کند.

این سازمان از دولت‌ها خواسته است با صدور ویزاهای بلندمدت، تسهیل روند اقامت، ایجاد امکان اشتغال و حمایت از رسانه‌های در تبعید، از خبرنگارانی که به دلیل انجام وظیفه حرفه‌ای خود ناچار به ترک کشور شده‌اند، حمایت مؤثر و پایدار به عمل آورند.