بر اساس آمار تازه منتشرشده از سوی دولت فدرال آلمان، در سال‌های اخیر تنها تعداد محدودی از پناهجویان افغانستان در این کشور از طریق برنامه‌های حمایتی، به‌صورت داوطلبانه راه بازگشت به افغانستان را انتخاب کرده‌اند.

طبق گزارش دویچه وله ‌در روز پنج‌شنبه، ۲۱ می، منتشرشده، از سال ۲۰۲۳ تا مارچ ۲۰۲۶ در مجموع ۲۲۲ نفر با دریافت کمک‌های مالی دولتی آلمان به افغانستان برگشته‌اند. همچنان در همین دوره، هشت تن دیگر نیز با استفاده از این برنامه‌ها به کشورهای ثالث منتقل شده‌اند.

داده‌ها نشان می‌دهد که اکثریت این افراد را مردان تشکیل می‌دهند، هرچند زنان و کودکان نیز در میان بازگشت‌کنندگان دیده می‌شوند. مقام‌های آلمانی می‌گویند این بسته‌های حمایتی بخشی از سیاست تشویق بازگشت داوطلبانه است و معمولاً هزینه سفر و در برخی موارد کمک ابتدایی برای شروع دوباره زندگی را در بر می‌گیرد.

در کنار این روند، آمارهای رسمی از اجرای اخراج برخی شهروندان افغان نیز حکایت دارد. از زمان روی کار آمدن دولت ائتلافی فعلی در آلمان، ۱۳۸ نفر به افغانستان بازگردانده شده‌اند که گفته می‌شود اغلب آن‌ها در پرونده‌های قضایی محکومیت داشته‌اند.

برنامه بازگشت داوطلبانه که در سال ۲۰۲۵ دوباره فعال و گسترده‌تر شده، اکنون با همکاری دولت فدرال و ایالت‌ها اجرا می‌شود. بر اساس اطلاعات اداره فدرال مهاجرت و پناهندگی آلمان، تنها در چارچوب این طرح تاکنون ۸۸ مورد بازگشت ثبت شده است.

هم‌زمان گزارش‌ها نشان می‌دهد که طرح مشابهی برای بازگشت داوطلبانه شهروندان سوریه نیز در جریان است و تا پایان ماه فبروری، حدود ۴۵۰۰ نفر از این امکان استفاده کرده‌اند.

با این حال، این سیاست‌ها با واکنش‌ها و انتقادهایی نیز روبه‌رو شده است. برخی منتقدان در آلمان باور دارند که عنوان «داوطلبانه» در همه موارد دقیق نیست، زیرا فشارهای اقتصادی و شرایط دشوار زندگی در کمپ‌های پناهجویی می‌تواند بر تصمیم افراد تأثیر بگذارد. آنان همچنین تأکید می‌کنند که میزان کمک‌های مالی برای آغاز دوباره زندگی در کشورهایی مانند افغانستان، با توجه به وضعیت اقتصادی، محدود و ناکافی است.