هرات در غرب افغانستان در روزهای اخیر زیر فشار هم‌زمان بازداشت زنان و حضور نیروهای گروه طالبان در مکاتب ابتدایی دخترانه قرار گرفته است؛ وضعیتی که به گفته باشندگان این ولایت، فضای شهر را به شدت ناامن و پر از ترس کرده است.

شماری از باشندگان شهر هرات روز چهارشنبه، ۲۰ جوزا در گفت‌وگو با اکسوس گفته‌اند که بازداشت زنان به اتهام رعایت نکردن حجاب مورد نظر طالبان در خیابان‌ها و اماکن عمومی این ولایت به شدت افزایش یافته است.

منابع تأکید می‌کنند که این بازداشت‌ها از سوی نیروهای وابسته به اداره‌ی امر به معروف و نهی از منکر طالبان بدون هشدار و در حضور مردم انجام می‌شود؛ اقدامی که به گفته آنان، ترس گسترده‌ای را در میان زنان ایجاد کرده است.

در کنار این روند، باشندگان محل از ورود نیروهای طالبان به شماری از مکاتب ابتدایی دخترانه، از جمله یک دارالعلوم که دختران بالاتر از صنف ششم در آن مصروف آموزش‌های دینی هستند، خبر می‌دهند.

به گفته منابع، افراد مسلح طالبان از اداره‌های استخبارات، فرماندهی امنیه و امر به معروف و نهی از منکر برای سومین روز پی‌درپی وارد مکاتب شده و دانش‌آموزان را به رعایت نوع خاصی از پوشش مجبور کرده‌اند.

باشندگان می‌گویند این نیروها با حضور مسلحانه وارد صنف‌های درسی شده و شماری از دختران را به دلیل نوع پوشش‌شان تهدید و تحقیر کرده‌اند.

به گفته آنان، حتی دانش‌آموزان خردسال نیز از این فشارها مستثنا نبوده‌اند و شماری از آنان هنگام حضور در صنف‌ها از ترس می‌لرزند.

بر اساس ادعای منابع، استفاده از «چادر نماز» برای دختران صنوف ابتدایی اجباری شده و در برخی موارد برای کودکان صنف‌های پایین اندازه قد گرفته شده تا بر اساس معیارهای تعیین‌شده درباره پوشش آنان تصمیم گرفته شود؛ اقدامی که خانواده‌ها آن را مداخله مستقیم در زندگی و روان کودکان می‌دانند.

این تحولات هم‌زمان با موج تازه بازداشت زنان در هرات، نگرانی‌ها را در میان خانواده‌ها افزایش داده است. شهروندان می‌گویند هم‌زمانی بازداشت‌ها و ورود نیروهای مسلح به مکاتب، نشانه‌ای از گسترش فضای فشار و کنترل اجتماعی در زندگی روزمره است.

فعالان حقوق زن هشدار می‌دهند که ادامه این وضعیت می‌تواند پیامدهای جدی بر سلامت روانی زنان و دختران داشته باشد و روند آموزش دختران را بیش از پیش تحت تأثیر قرار دهد. به باور آنان، مکاتب باید فضای امن آموزش باشند، نه محل حضور نیروهای مسلح و اعمال فشار.

در شرایطی که هرات با افزایش بازداشت‌ها و محدودیت‌ها روبه‌رو است، بسیاری از خانواده‌ها از تداوم این وضعیت ابراز نگرانی کرده و خواستار توقف فوری آن شده‌اند.

در همین حال، حامد کرزی، رییس‌جمهور پیشین افغانستان، می‌گوید از «خشونت‌هایی که در جریان اعتراضات در هرات رخ داده است» نگران است.

او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشته است که «جامعه‌ی ما به صلح، شادی و زندگی سرشار از دوستی نیاز دارد» و تأکید کرده که «ضروری است همه مردم افغانستان، به‌ویژه زنان، مورد احترام کامل قرار گیرند و شرایط زندگی آبرومندانه برای‌شان فراهم شود.»

هم‌زمان، باشندگان منطقه جبرئیل هرات در واکنش به بازداشت زنان از سوی مأموران امر به معروف و نهی از منکر طالبان دست به اعتراض زدند.

به گفته منابع، طالبان این اعتراض را با شلیک گلوله و استفاده از چوب سرکوب کرده‌اند.

در پی این درگیری‌ها، دست‌کم چهار نفر از جمله یک کودک زخمی شده‌اند. گزارش‌های تأییدنشده نیز از کشته شدن یک زن و یک کودک بر اثر تیراندازی نیروهای طالبان حکایت دارد، اما این اطلاعات تاکنون به‌طور مستقل تأیید نشده است.

اداره‌ی امر به معروف و نهی از منکر طالبان در روزهای اخیر محدودیت‌ها بر گشت‌وگذار زنان را تشدید کرده و ده‌ها زن را از نقاط مختلف هرات، از جمله جبرئیل، به اتهام عدم رعایت حجاب مورد نظر این گروه بازداشت کرده است.