شش ساعت پس از تولد؛ نوزادی که در برابر ۴۰ هزار افغانی از آغوش مادر جدا شد
تنها شش ساعت از تولد یک نوزاد گذشته بود که پدر و مادرش تصمیم گرفتند او را به خانواده دیگری بسپارند. حلیمه میگوید پدر و مادر این کودک با گریه و زاری به او مراجعه کردند و گفتند به دلیل فقر شدید و ناتوانی در تأمین غذای روزانه، توانایی نگهداری از فرزندشان را ندارند.
حلیمه، زنی که این نوزاد را پذیرفته است، میگوید والدین کودک به دلیل فقر شدید و ناتوانی در تأمین نیازهای اولیه زندگی، از او خواسته بودند نوزادشان را بگیرد تا بتوانند با پول بهدستآمده، بخشی از مشکلات معیشتی خود را برطرف کنند.
به گفتهی حلیمه، این خانواده چهار کودک دیگر نیز داشتهاند و حتی توانایی تأمین نان روزانه خود را نداشتهاند. والدین کودک با گریه و زاری، تنها شش ساعت پس از تولد، حاضر شده بودند از نوزادشان بگذرند.
حلیمه میگوید پس از چانهزنیهای زیاد، سرانجام این نوزاد در برابر ۴۰ هزار افغانی به او واگذار شد.
او میافزاید: «تنها همینقدر پول داشتم که برای گرفتن این کودک بدهم. اگر نه، انسان بها ندارد و هیچ پولی ارزش یک انسان را ندارد.»
روایت دوم، داستان مادری است که پس از تولد دوقلوهایش، به دلیل ناتوانی مالی، یکی از آنها را بدون دریافت پول به خانواده دیگری سپرد.
یلدا (نام مستعار)، زنی که یکی از این نوزادان را پذیرفته است، میگوید هنگام رفتن به شفاخانه با مادری روبهرو شد که با وجود تولد دو نوزاد سالم، بسیار غمگین و نگران به نظر میرسید.
او میگوید از آن مادر پرسید که چرا با وجود تولد دو نوزاد سالم خوشحال نیست. مادر در پاسخ گفت که توانایی نگهداری از دوقلوهایش را ندارد؛ شوهرش دستفروش است و درآمد خانواده حتی برای تأمین نیازهای ابتدایی زندگی کافی نیست.
به گفتهی یلدا، این مادر گفته بود که قصد دارند دوباره به قندهار برگردند، اما نمیداند چگونه از دو نوزاد نگهداری کند.
این مادر از یلدا خواسته بود یکی از نوزادان را بدون دریافت پول بپذیرد. او گفته بود که شوهرش نیز با این تصمیم موافق است.
به گفتهی یلدا، این مادر گفته است که پیش از تولد نوزادان، در دوران بارداری چند بار برای سقط جنین تلاش کرده، اما نتوانسته است این کار را انجام دهد. او با وجود نداشتن توانایی مالی برای نگهداری از کودکان، دوقلوهایش را به دنیا آورده است.
سرانجام، یلدا یکی از نوزادان را بدون دریافت هیچ پولی پذیرفت و پدر و مادر نیز با نوزاد دیگر به قندهار برگشتند.
یلدا میگوید از خداوند بابت داشتن این کودک سپاسگزار است و او را مانند فرزند خودش دوست دارد و از او نگهداری میکند.
این دو روایت، با وجود تفاوت در چگونگی واگذاری نوزادان، از یک بحران مشترک حکایت دارند: خانوادههایی که زیر فشار فقر، حتی توانایی تأمین ابتداییترین نیازهای فرزندان خود را ندارند و ناچار میشوند از آنها جدا شوند.
بر اساس گزارش برنامه توسعه سازمان ملل متحد (UNDP) که در ماه می ۲۰۲۶ منتشر شد، حدود ۷۵ درصد جمعیت افغانستان، یعنی نزدیک به ۲۸ میلیون نفر، در سال ۲۰۲۵ قادر به تأمین نیازهای اساسی زندگی خود نبودهاند.
صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) در گزارشی در جون ۲۰۲۵ اعلام کرد که ۹۰ درصد کودکان زیر دو سال در افغانستان با فقر غذایی روبهرو هستند و نزدیک به نیمی از آنها از فقر شدید غذایی رنج میبرند.
یونیسف همچنان اعلام کرده است که حدود ۳.۵ میلیون کودک خردسال در افغانستان در سال ۲۰۲۵ با سوءتغذیه حاد مواجه بودهاند.
در چنین شرایطی، کودکان نهتنها از گرسنگی و سوءتغذیه آسیب میبینند، بلکه برخی خانوادهها برای مقابله با فقر به راههایی متوسل میشوند که به جدایی کودکان از خانوادههایشان میانجامد.
پشت این روایتها، پرسشی تلخ باقی میماند: وقتی پدر و مادری توان خرید نان و نگهداری از فرزندانشان را ندارند، چه کسی مسئول حمایت از آنها و کودکانی است که قربانی فقر شدهاند؟
در حالی که هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، پیش از این گفته بود که فقر و ثروت از جانب خداوند است و فقرا باید به وضعیت خود قناعت کنند و از کسی شکایت نکنند، اکنون این پرسش مطرح میشود که طالبان، که از تطبیق شریعت اسلامی و حمایت از خانوادهها سخن میگویند، در برابر خانوادههایی که از شدت فقر ناچار به فروش یا واگذاری نوزادانشان میشوند، چه مسئولیتی دارند و برای جلوگیری از تکرار چنین تراژدیهایی چه اقدام عملی انجام دادهاند؟

